Ile jest parków narodowych w Polsce?

Polskie parki narodowe uchodzą za jedne z najdzikszych, najczystszych i najpiękniejszych w całej Europie. Warto zobaczyć fragmenty, chociaż niektórych z nich. Dla zwiedzających udostępnia się tam szereg tras, szlaków, muzeów oraz innych atrakcji turystycznych. Jedziesz na wakacje i chcesz zobaczyć polską przyrodę na żywo, więc poczytaj o tym, jak piękne mamy parki narodowe. Jeszcze dziś sprawdź, ile jest parków narodowych w Polsce.

Parki narodowe to jedna z kilku form ochrony przyrody, jakie od lat stosuje się w Polsce

Parki narodowe są wiec tworzone specjalnie dla „ochrony i zachowania różnorodności biologicznej, zasobów, tworów i składników przyrody nieożywionej i walorów krajobrazowych, przywrócenia właściwego stanu zasobów i składników przyrody oraz odtworzenia zniekształconych siedlisk przyrodniczych, siedlisk roślin, siedlisk zwierząt i/lub siedlisk grzybów”.

Tworzenie parków narodowych w naszym kraju jest uregulowane ustawą o ochronie przyrody z dnia 16 kwietnia 2004 r. Wedle jej zapisów, park narodowy stanowiony na terenie Polski „obejmuje obszar wyróżniający się szczególnymi wartościami przyrodniczymi, naukowymi, społecznymi, kulturowymi i edukacyjnymi, o powierzchni nie mniejszej niż 1000 ha, na którym ochronie podlega cała przyroda oraz walory krajobrazowe” (Dz. U. z 2004 nr 92, poz. 880 z późn. zm.). Całe przyrodnicze zasoby znajdujące się w obrębie i pod jurysdykcją parków narodowych zalicza się ponadto u nas do „strategicznych zasobów naturalnych Polski”, co zapisano w art. 1 pkt 5 kolejnej ustawy, a mianowicie ustawy o zachowaniu narodowego charakteru strategicznych zasobów naturalnych kraju z dnia 6 lipca 2001 r. (Dz. U. z 2001 nr 97, poz. 1051, z późn. zm.). Sprawdź, ile jest parków narodowych w Polsce, szczególnie jeśli wybierasz się na wakacje i chcesz zobaczyć piękną polską przyrodę na żywo!

Ile jest parków narodowych w Polsce oraz jaka jest ich wielkość?

Na całym świecie, w tym również w Polsce wyróżnia się dwa podstawowe sposoby ochrony przyrody, z których pierwszy obejmuje „ochronę gatunkową roślin i zwierząt, niezależnie od miejsca ich naturalnego występowania”. Z kolei drugi oznacza „ochronę przyrody na wyznaczonym obszarze, w formie parków narodowych, rezerwatów przyrody, parków krajobrazowych, obszarów chronionego krajobrazu oraz pomników przyrody” (ustawa o ochronie przyrody, Dz. U. z 2004 nr 92, poz. 880 z późn. zm.). Najlepszą formę ochrony w tym gronie stanowią właśnie omawiane tu parki narodowe, których aktualnie w Polsce mamy aż 23.

Ile jest parków narodowych w Polsce

Ponadto, planuje się utworzenie kilku nowych. Ogólna powierzchnia istniejących już u nas parków narodowych wynosi blisko 315 tys. ha, co stanowi 1% całej powierzchni naszego kraju. Nasze parki narodowe mają przy tym głównie charakter leśny, ponieważ aż 70% ich powierzchni stanowią właśnie różnego rodzaju lasy. Zbiorniki (jeziora, bagna, oczka wodne itp.) oraz cieki wodne (rzeki, strumienie, kanały) zajmują ok. 10% ich powierzchni. Natomiast pozostałe elementy stanowią ok. 20% ich terytoriów (np. łąki, torfowiska, góry itp.). Ochroną ścisłą obejmuje się aktualnie ok. 28% powierzchni polskich parków narodowych, natomiast 66% z nich podlega ochronie częściowej.

Pozostała, ich powierzchnia (ok. 6%) spełnia niezbędne funkcje usługowe i robocze związane z ich obsługą. Są to grunty rolne i leśne zajęte przez infrastrukturę parku, znajdujące się w tym obrębie grunty i nieruchomości prywatne itp. Pamiętajmy, że w obrębie parków narodowych niekiedy są usytuowane nawet całe wsie (np. na terenie Kampinoskiego Parku Narodowego).

Ile jest parków narodowych w Polsce – organizacja i możliwość zwiedzania

Organizacyjnie z nadzoru Ministra Środowiska nasze parki narodowe od 01.05.2004 r. znajdują się w jurysdykcji Departamentu Ochrony Przyrody Ministerstwa Środowiska. Niektóre ich części wchodzą też w obręb europejskich Obszarów Natura 2000. Organem bezpośrednio zarządzającym są dyrektorzy, a organ doradczy stanowi Rada Parku. Nasze parki narodowe finansuje centralny budżet państwa. Powierzchnia każdego z nich podzielona jest zawsze na trzy podstawowe obszary różniące się zastosowaniem w nich odrębnych metod ochrony przyrody.

Na tej podstawie wyróżniono więc: obszary ochrony ścisłej, ochrony czynnej i ochrony krajobrazowej. Obszary graniczące z każdym parkiem narodowym, stanowią jego tak zwaną otulinę, czyli strefę ochronną. Można w niej tworzyć np. strefy ochronne bez upraw rolniczych lub z ich ograniczeniem, czy też strefy ochronne dla zwierząt łownych, które dzięki temu nie wchodzą w obręb obwodów łowieckich. Teren polskich parków narodowych udostępnia się też oczywiście dla zwiedzających turystów, jednak jakikolwiek ruch turystyczny może się tu odbywać jedynie w specjalnie wyznaczonych do tego celu obszarach, gdzie turyści mogą poruszać się wyłącznie po ustanowionych i oznaczonych szlakach, drogach i ścieżkach.

Infrastruktura turystyczna jest w parkach bardzo dobrze rozwinięta, obejmując m.in. również działających przy nich kilkanaście muzeów przyrodniczych. Szczegółowe zasady korzystania z terenu poszczególnych parków określają regulaminy ustalane i wydawane przez ich dyrekcje. W polskich parkach narodowych od lat prowadzi się też liczne programy badawcze oraz szeroko pojętą edukację ekologiczną (funkcjonalnie obsługują to licznie tworzone centra dydaktyczne i wspomniane muzea przyrodnicze). Warto wiedzieć, że wedle ustawy o ochronie przyrody, wstęp do naszych parków narodowych jest darmowy lub płatny, przy czy cena biletu jednorazowego może wynosić max. 7 zł.

Ile jest parków narodowych w Polsce – lokalizacja i powierzchnia każdego z nich według daty utworzenia, poczynając od najstarszego parku narodowego:

Lp. Nazwa par­ku narodowego Rok utwo­rze­nia

[od najstarszego do najmłodszego PN]

Loka­li­za­cja [woje­wódz­two] Powierzch­nia parku

[w ha]

Powierzch­nia
otu­li­ny par­ku
[w ha]
ogó­łem Jedy­nie obsza­ry pod ści­słą ochroną
1. Bia­ło­wie­ski 1947 pod­la­skie 10.502 4.747 3.224
2. Świę­to­krzy­ski 1950 świę­to­krzy­skie 7.632 1.731 20.780
3. Babio­gór­ski 1954 mało­pol­skie 3.392 1.062 8.437
4. Pie­niń­ski 1954 mało­pol­skie 2.346 777 2.682
5. Tatrzań­ski 1954 mało­pol­skie 21.164 11.514
6. Ojcow­ski 1956 mało­pol­skie 2.146 251 6.777
7. Wiel­ko­pol­ski 1957 wiel­ko­pol­skie 7.584 260 7.256
8. Kam­pi­no­ski 1959 mazo­wiec­kie 38.544 4.638 37.757
9. Kar­ko­no­ski 1959 dol­no­ślą­skie 5.575 1.718 11.266
10. Woliń­ski 1960 zachod­nio­po­mor­skie 10.937 225 3.368
11. Sło­wiń­ski 1967 pomor­skie 18.618 5.619
12. Biesz­czadz­ki 1973 pod­kar­pac­kie 29.202 18.425 55.783
13. Roz­to­czań­ski 1974 lubel­skie 8.482 806 38.096
14. Gor­czań­ski 1981 mało­pol­skie 7.030 2.850 16.647
15. Wigier­ski 1989 pod­la­skie 15.086 380 11.284
16. Dra­wień­ski 1990 lubu­skie

zachodniopomorskie

wielkopolskie

11.341 368 35.267
17. Pole­ski 1990 lubel­skie 9.762 428 14.042
18. Bie­brzań­ski 1993 pod­la­skie 59.223 3.936 66.824
19. Gór Sto­ło­wych 1993 dol­no­ślą­skie 6.340 376 10.515
20. Magur­ski 1995 pod­kar­pac­kie 19.962 22.969
21. „Bory Tuchol­skie” 1996 pomor­skie 4.798 12.981
22. Narwiań­ski 1996 pod­la­skie 7.350 15.408
23. „Ujście War­ty” 2001 lubu­skie 7.956 10.454
W SUMIE 314.972 60.111 411.817

 

Ile jest parków narodowych w Polsce – planowane do utworzenia nowe parki narodowe

Jak już wspomniano, w Polsce planowane było lub jest nadal, dalsze tworzenie nowych parków narodowych. Ich liczba może zaskakiwać, ponieważ ma ich być aż 12. Na dodatek, w planach miałyby one obejmować rozległe tysiące kilometrów kwadratowych. Jakie to parki? Otóż różne źródła wymieniają tu: Jurajski Park Narodowy, Turnicki Park Narodowy, Mazurski Park Narodowy, Szczeciński Park Narodowy, Park Narodowy „Dolina Dolnej Odry”, Park Narodowy „Lasy Mirachowskie”, Knyszyński Park Narodowy, Orawski Park Narodowy, Janowski Park Narodowy, Sobiborski Park Narodowy, Chełmski Park Narodowy oraz Podziemny Park Narodowy Kopalni Soli „Wieliczka”. Obecnie nadal czynione są większe lub mniejsze starania o utworzenie Jurajskiego Parku Narodowego, Mazurskiego Parku Narodowego, Turnickiego Parku Narodowego i Parku Narodowego „Dolina Dolnej Odry”. Liczba polskich parków narodowych na pewno ulegnie, więc w przyszłości powiększeniu.