Zwierzęta Bałtyku

Zwierzęta Bałtyku nadal reprezentują dość bogaty skład gatunkowy, choć niektóre z nich są już dość poważnie zagrożone. Mało, kto wie również, że na przestrzeni dziesięcioleci, do Bałtyku przedostało się ok. 60 obcych w tym miejscu gatunków zwierząt. Niektóre z nich stanowią nawet zagrożenie dla fauny rodzimej. Interesuje Cię fauna naszego morza. Konieczne poznaj zwierzęta Bałtyku. Jeszcze dziś sprawdź, jak żyją bytujące tu zwierzęta morskie i które z nich znajdują się pod ochroną.

Fauna Morza Bałtyckiego obejmuje wiele różnych gatunków zwierząt.

Część z nich jest pod ochroną, w tym niektóre zagrożone wymarciem, jak np. morświn. Można zobaczyć wszystkie te cudowne zwierzęta w Bałtyku od strony Niemiec, Polski, Litwy, Łotwy, Estonii, kawałka Rosji, Finlandii, Szwecji i Danii. Część tych zwierząt żyje na lądzie i wodzie wzdłuż wybrzeża Bałtyku, a reszta to gatunki typowo wodne, które spotkamy już w samym morzu. Interesuje Cię fauna naszego morza. Konieczne poznaj zwierzęta Bałtyku. Jeszcze dziś sprawdź, jak żyją bytujące tu zwierzęta morskie i które z nich znajdują się pod ochroną.

W jakich warunkach zwierzęta żyjące w Morzu Bałtyckim?

Nie każdy wie, że nasz Bałtyk jest najsłodszym. Czyli najmniej zasolonym morzem na świecie. Zasila go bowiem ok. 250 rzek ze słodką wodą. Żyjące w Bałtyku zwierzęta morskie są więc przystosowane do wód słonawych. Zwanych też półsłone (tzw. mezohalinowe), a nie do wód typowo słonych morskich. Nie powinno to jednak dziwić, gdyż w czasach prehistorycznych Bałtyk dwukrotnie wcale nie był morzem, lecz dużym jeziorem. Z Morzem Północnym Bałtyk jest połączony trzema Cieśninami Duńskimi (m.in. Kattegat) i w tym miejscu zasolenie jest największe (wynosi max ok. 20 promili).

Z Morza Północnego przez te właśnie Cieśniny Duńskie wpływa bowiem do Bałtyku mocno słona woda (szczególnie dużo w czasie sztormów). Zwierzęta morskie Bałtyku stanowią więc gatunki zarówno słonowodne (np. śledzie, flądry, turboty czyli skarpie, dorsze, szproty), jak i słodkowodne (np. szczupaki, sandacze, płocie, sieje, węgorze, okonie, a nawet jesiotry). Ryby morskie słonowodne złowione w Bałtyku są jednak zwykle mniejsze o ok. 10-20%. Niż ryby tego samego gatunku złowione w Atlantyku lub Morzu Północnym.

zwierzęta bałtyku dorsz

Wymienione gatunki ryb są doskonale znane. Można jednak dodać, że jesiotry bałtyckie są przy tym u nas pod ścisłą ochroną. Inne typowe gatunki ryb Bałtyku, to m.in. belona, sola, łosoś bałtycki, troć, wężynka, stynka, krąp, ciernik, witlinek, ostropłetwiec, ostrobok, węgorzyca, kur diabeł, tasza, tobiasz, dobijak, stornia zwana też fląderką, babki, dennik.

Życie w Bałtyku ulega zmianom.

Zmiany te nie są pierwszymi i jedynymi, lecz jednak zachodzą. Naukowcy zauważyli na przykład, że z naszych wód morskich zniknął pospolity niegdyś jesiotr amerykański, co akurat nie jest złe, bo był inwazyjny. Ostatni raz złapano go w latach 70. XX w., na terenie wód przynależnych Estonii. Obecnie za zagrożonego uznaje się do niedawna liczne w Bałtyku dorsze. Nic więc dziwnego, że Międzynarodowa Rada Badań Morza (ICES) zaleciła znaczną redukcję połowów dorszy. A przy okazji również śledzi na całym akwenie.

Zalecenia te staną się obowiązujące w 2020 r. W przepisach tych zdecydowano m.in. wstrzymać połowy dorszy na obszarze na wschód od Bornholmu (czyli na łowiskach polskich) i zmniejszyć o ½ połowy tych ryb również w zachodniej części Bałtyku (ICES zaleca tu również całkowitą blokadę połowów śledzi). Specjaliści uważają jednak, że zostało to podyktowane nie tylko samą troska o ochronę ryb w Bałtyku.Ale w znacznym stopniu także zwykłą, ordynarną walką konkurencyjną, a moc przetargowa Polski w ICES jest słaba.

Zwierzęta Bałtyku – gatunki inwazyjne.

Obserwowany jest też nie zawsze pozytywny, polegający na przedostawaniu się do Bałtyku obcych dla naszej fauny gatunków z innych akwenów. Dotychczas przedostało ich się tutaj ok. 60 gat. Współcześnie gatunki inwazyjne najczęściej przybywają na Bałtyk, drogą introdukcji dzięki ludzkiej żegludze. Są bowiem przenoszone i rozwlekane po świecie w wodach balastowych i kadłubach statków. Co roku pojawiają się w ten sposób np. nowe zwierzęta morskie np. z Morza Północnego, Czarnego, Kaspijskiego, a nawet z dalekich mórz tropikalnych.

zwierzęta bałtyku omułek

Największą część gat. inwazyjnych bezkręgowców stanowią małże (m.in. szczeżuja chińska i ostryga pacyficzna) i inne mięczaki (m.in. omułek Limnoperna fortunei, czy małż Mytilopsis sallei). Bardzo popularnymi intruzami są też skorupiaki (kiełże), krab wełnistoręki, rak pręgowany i sygnałowy, północnoamerykańska pierścienica Limnodrilus cervix, pontokaspijska wioślarka Evadne anonyx i małe gatunki ryb, w tym najbardziej znana babka bycza (także babka łysa, śniadogłowa, czarnopyska). Mogłyby stanowić dobry pokarm dla dużych drapieżników, jak łososie czy dorsze, jednak jak wyżej wspomniano, tych na Bałtyku jest coraz mniej. Inna inwazyjna ryba w Bałtyku to sumik karłowaty i koralowy, czy dziwaczny samogłów.

Mało kto również wie, że w wodach Bałtyku można spotkać rekiny. Jest to jednak możliwe wyłącznie w małej zachodniej części Bałtyku. Chodzi tu o żarłacza śledziowego, dorastającego max do 3,5 m dł. Rekin ten jest jednak niegroźny, żywiąc się rybami i głowonogami (np. ośmiornicami, kałamarnicami), a do Polski nie dociera.

Zwierzęta Bałtyku – kręgowce.

Największe zwierzęta morskie Bałtyku to przede wszystkim ssaki, jak foki i morświny. Zwierzęta te są obecnie na Bałtyku już jednak rzadkie i znajdują się pod ścisłą ochroną. W grupie kręgowców Bałtyku mamy też gatunki mieszkające na lądzie. Jednak dosyć mocno związane z morzem, na którym polują i żerują (szczególnie ptaki morskie):

Foka szara

jeden z największych gatunków ssaków morskich, który można znaleźć w wodach przybrzeżnych Bałtyku i jedna z trzech gat. fok na naszym morzu. Dorastają do nawet 3 m dł. przy masie ciała ok. 300 kg u samców (u samic odpowiednio: ok. 2 m i do ok. 200 kg). Foki są u nas chronione. Ochrania je również wiele innych krajów bałtyckich UE. Te zwierzęta morskie mieszkają zwykle nad samym brzegiem na lądzie, a polują na wodzie morskiej. Foki szare wyróżnia brązowoszare futro u samców, z jaśniejszym odcieniem u samic oraz wielkie czarne oczy, mogące widzieć ryby głęboko w ciemnych morskich wodach.

zwierzęta bałtyku foka szara

Dorosłe foki szare osiągają max do 2 m długości ciała przy 300 kg masy ciała, przy czym samice są zwykle ciut mniejsze. Ich ulubione menu to łosoś i śledź, choć w razie głodu nie pogardzą też wodnymi, morskimi bezkręgowcami i roślinami. Te inteligentne zwierzęta Bałtyku zwykle leżą na wybrzeżu Bałtyku blisko wybrzeży i ujść rzek, i nie docierają często do głębokich partii morza w czasie żerowania i pogoni za rybami. Dlatego można je znaleźć często wygodnie rozwalone i śpiące na plażach rozlokowanych na obszarach przybrzeżnych Morza Bałtyckiego.

Jako w znacznej mierze ssaki terytorialne i osiadłe, foki bałtyckie nie lubią długo opuszczać swojego miejsca zamieszkania, chociaż w razie potrzeby potrafią jednak pływać na duże odległości, trzy mając się jednak bezpiecznie wzdłuż linii brzegowej. Obecnie pozostało jedynie ok. 30% populacji fok szarych (czyli ok. 30 tys.), żyjących przed ponad 100 laty na Bałtyku. Mniej liczne na Bałtyku są inne dwa gatunki fok: foka pospolita i foka obrączkowana (zwana też nerpą).

Morświn zwyczajny

to słynny i podobnie jak foka, również mocno zagrożony ssak Bałtyku. Morświn bałtycki jest przy tym jednym z zaledwie sześciu różnych, aktualnie żyjących gatunków morświnów. Jest to ssak morski, bardzo podobny wyglądem ciała do delfinów, choć znacznie mniejszy niż większość z nich. .Zwierzęta te mają opływowe ciała i dwie kończyny, uległy modyfikacji w płetwy. Wyróżnia je też mocno ścięty, krótki pysk. Co jest osobliwe wśród waleni, ubarwienie morświnów jest podobne do rybiego – ciemny grzbiet przechodzący stopniowo szarościami w biel brzucha.

Rozmiar morświnów bałtyckich waha się od 1,5 do 2 m, przy masie ciała 45-65 kg. W polskiej części Bałtyku w 1994 r. naukowcy naliczyli do 600 przebywających tu osobników, jednak populacja tego mocno zagrożonego gatunku szybko gwałtownie maleje. Przykładowo w 2014 r. populacja wszystkich morświnów na całym Bałtyku wynosiła już zaledwie ok. 447 osobników. Morświn to jedno z najszybszych zwierząt morskich waleni (osiąga prędkość do ok. 76 km/h).

Ponadto morświny wykorzystują tez echolokację, jako swój główny system sensoryczny. Są też doskonale przystosowane do nurkowania na dużych głębokościach. Mają pod skórą warstwę tłuszczu, która zapewnia im ciepło zimą w wodzie.

Bielik europejski –

zwierzęta Bałtyku to również mnóstwo ptaków. Bielik to duży ptak drapieżny potocznie klasyfikowany do orłów. Gnieździ się wzdłuż wybrzeży Bałtyku oraz w rejonach dużych jezior i rzek. Ptaki te są mocne i sprytne, z rozpiętością skrzydeł dochodzącą prawie 130 cm. Upierzenie ich ciała jest zwykle ciemnobrązowe, ze złotymi akcentami na głowie i karku u osobników dorosłych, podczas gdy dziób jest żółty (brązowo-czarny u młodzieży).

Te majestatyczne ptaki żywią się polując na inne ptaki wodne, ryby i mniejsze ssaki lądowe (np. zające, wiewiórki, szopy), nie gardzą też padliną. Gniazdo budują głównie na wielkich, starych drzewach, jak np. nadbrzeżne sosny. Inne znane ptaki morskie bałtyckie to także mewy (np. siodłata, srebrzysta, śmieszka, żółtonoga), rybitwy, kaczki morskie (np. lodówka, markaczka, uhla, edredon, tracz bielaczek i długodzioby, nurogęś), nurniki, nurzyki.