Juliusz Cezar kojarzy się nam z wojnami, polityką i słynnymi słowami „przybyłem, zobaczyłem, zwyciężyłem”. Mało kto wie, że wódz zapisał się także w historii zwierząt. To on pierwszy pokazał Rzymianom żyrafę. Ponadto opisał dzikie zwierzęta germańskich puszcz, a jego koń wzbudzał podziw współczesnych. Oto zwierzęca strona życia Cezara.
Kim był Juliusz Cezar?
Gajusz Juliusz Cezar urodził się w 100 roku przed naszą erą w Rzymie. Był wodzem, politykiem i pisarzem. W latach 58 do 50 przed naszą erą podbił Galię, czyli tereny dzisiejszej Francji i Belgii. Następnie wygrał wojnę domową i został dyktatorem. Zginął zamordowany przez senatorów 15 marca 44 roku przed naszą erą.
Popiersie Juliusza Cezara, wodza, który opisał zwierzęta germańskich puszcz.
Jaki koń należał do Juliusza Cezara?
Rzymski historyk Swetoniusz opisał niezwykłego konia wodza. Zwierzę urodziło się w posiadłości Cezara i miało podobno kopyta rozdzielone na kształt palców. Wróżbici uznali to za znak, że właściciel konia zapanuje nad światem. Cezar starannie wychował źrebię i nie pozwalał nikomu innemu go dosiadać.
Później kazał postawić posąg tego konia przed świątynią Wenus Rodzicielki w Rzymie. Współcześni naukowcy przypuszczają, że koń mógł mieć rzadką wadę rozwojową, czyli polidaktylię. U koni zdarza się ona bardzo rzadko. Historia przypomina losy innych słynnych wierzchowców, na przykład Bucefała, konia Aleksandra Wielkiego.
Czy Juliusz Cezar przywiózł żyrafę do Rzymu?
Tak. W 46 roku przed naszą erą Cezar świętował swoje zwycięstwa wielkimi triumfami. Według historyka Kasjusza Diona pokazał wtedy Rzymianom żyrafę, której nikt w mieście wcześniej nie widział. Pliniusz Starszy potwierdza, że zwierzę wystąpiło na igrzyskach w cyrku.
Rzymianie nazwali żyrafę camelopardalis, czyli wielbłądem w cętki lamparta. Taka nazwa przetrwała do dziś w łacińskiej nazwie gatunku. Źródła nie mówią wprost, czy żyrafa zginęła na arenie. Pierwsze pewne zabicie żyrafy podczas igrzysk opisano dopiero za cesarza Kommodusa, ponad dwieście lat później.
Jakie inne zwierzęta pokazywał Cezar?
Podczas triumfów Cezar zorganizował też walki z dzikimi zwierzętami w drewnianym amfiteatrze. Pokazywano wtedy między innymi lwy i słonie. Później takie widowiska przeniosły się do Koloseum, o czym piszemy w artykule zwierzęta w Koloseum.
Jakie zwierzęta Juliusz Cezar opisał w „Wojnie galijskiej”?
Cezar sam opisał swoje kampanie w „Pamiętnikach o wojnie galijskiej”. W szóstej księdze wspomniał o Lesie Hercyńskim, czyli ogromnej puszczy w Germanii. Według niego przejście jej wszerz zajmowało dziewięć dni. W lesie miały żyć trzy niezwykłe zwierzęta.
- Wół o kształcie jelenia z jednym rogiem pośrodku czoła. Naukowcy uważają, że był to renifer.
- Łosie, które rzekomo nie miały stawów w nogach i spały oparte o drzewa.
- Tury, wielkie dzikie byki niewiele mniejsze od słonia.
Opis łosi jest oczywiście błędny. Cezar opierał się bowiem na opowieściach miejscowych myśliwych, a nie na własnych obserwacjach. Mimo to jego relacja jest cennym świadectwem dawnej przyrody Europy. Dziś łosie wciąż żyją w Polsce, co opisujemy w artykule o łosiu.
Brązowy posąg rzymskiego wodza w zbroi przy ulicy w Rzymie.
Co Juliusz Cezar napisał o turach?
Tury zrobiły na Cezarze duże wrażenie. Pisał, że są bardzo silne i szybkie i atakują każdego człowieka czy zwierzę, które zobaczą. Germańscy młodzieńcy łapali je w doły, a zabicie tura świadczyło o odwadze. Rogi oprawiano w srebro i używano jako pucharów podczas uczt.
Tur był dzikim przodkiem bydła domowego. Ostatnia samica tego gatunku padła w 1627 roku w Puszczy Jaktorowskiej na Mazowszu. Opis Cezara należy więc do najstarszych relacji o tym wymarłym zwierzęciu. Szczegóły interpretacji opisów znajdziesz w artykule Cosmos Magazine o zwierzętach z puszczy Cezara.
Jak zginął Juliusz Cezar?
Cezar zginął w idy marcowe 44 roku przed naszą erą, zadźgany przez spiskowców w sali obrad senatu. Według Swetoniusza kilka dni wcześniej konie, które wódz poświęcił bogom przy przeprawie przez Rubikon, przestały jeść i płakały. Rzymianie uznali to za złą wróżbę, ale to oczywiście legenda.
Śmierć Juliusza Cezara na obrazie Vincenza Camucciniego.
Najczęściej zadawane pytania
Czy Juliusz Cezar miał ulubione zwierzę?
Źródła wspominają przede wszystkim o jego koniu o niezwykłych kopytach. Cezar nie pozwalał nikomu innemu go dosiadać.
Kiedy pierwsza żyrafa pojawiła się w Rzymie?
W 46 roku przed naszą erą, podczas triumfów Juliusza Cezara.
Czy tury żyły w Polsce?
Tak. Ostatni tur na świecie padł w 1627 roku w Puszczy Jaktorowskiej koło Warszawy.
Co oznacza słowo camelopardalis?
To połączenie słów wielbłąd i lampart. Rzymianie uważali, że żyrafa wygląda jak wielbłąd w cętki lamparta.
Powiązane wpisy:
Powstanie Cesarstwa Rzymskiego: wilczyca, orły i tygrysy
Kaligula cesarz rzymski
Zwierzęta w Koloseum: jakie zwierzęta walczyły na arenie?
Co to jest prehistoria? Okresy, ludzie i zwierzęta pradziejów
Kasztanka Piłsudskiego: historia ukochanej klaczy Marszałka
Koń ardeński: pochodzenie, wygląd i charakter rasy
