Rozplenica Słoniowa Vertigo

Przeczytaj wszystko o rozplenica słoniowa Vertigo, Pennisetum purpureum. Jeszcze dziś sprawdź, jak wygląda najszybciej rosnąca trawa, trawa vertigo.

Obecnie panuje moda na rośliny mało znane, egzotyczne i nietuzinkowe w swych kształtach. Szukamy takich roślin ozdobnych zarówno do wnętrz swoich domów i mieszkań, jak i do ogrodów. Opisujemy tu taka właśnie bardzo atrakcyjną rośliną trawiastą zwaną rozplenica słoniowa ‘Vertigo’.

Rozplenica słoniowa Vertigo pochodzenie i stanowisko systematyczne

Rozplenica słoniowa Vertigo (łac. Pennisetum purpureum), ma też inne nazwy: Penisetum purpurowe, trawa Uganda, trawa napier, trawa vertigo, lub słoniowa trawa. Jest to najszybciej rosnąca trawa na świecie. Ten gatunek byliny tropikalnej należącej do rodziny traw (łac. Poaceae, syn. Gramineae) w naturze rośnie w Afryce. Jej stanowisko systematyczne wygląda następująco: królestwo rośliny (łac. Plantae), klady okrytonasienne zwane też okrytozalążkowe (łac. Magnoliophyta, syn. Angiospermae) i jednoliścienne (łac. Monocotyledoneae), rząd wiechlinowce zwane też trawowce lub plewowce (łac. Poales), rodzina wiechlinowate czyli trawy (łac. Poaceae), plemię prosowe (łac. Paniceae), rodzaj Pennisetum.

Rozplenica słoniowa ‘Vertigo’ odmiany i gatunki pokrewne: Penisetum purpurowe ‘Prince’ (łac. Pennisetum purpureum ‘Prince’, Penisetum purpurowe ‘Princess’ (łac. Pennisetum purpureum ‘Princess’, Penisetum purpurowe Schumacha (łąc. Pennisetum purpureum ‘Schumach’), Rozplenica japońska (łac. Pennisetum alopecuuroides (L.) Spreng.), Rozplenica japońska ‘Hameln’ (łac. Pennisetum alopecuuroides (L.) Spreng. ‘Hameln’).

Rozplenica słoniowa Vertigo wygląd, pokrój

Trawa vertigo Pennisetum purpureum jest rośliną jednoliścienną wieloletnią. Osiąga sporą wysokość i wielkość Ta najszybciej rosnąca trawa dorasta bowiem do rozmiarów 60-90 cm wysokości. Jej pokrój ma kształt przewijający i tworzy przez to istną fontannę długiego, ciemnego, trawiastego listowia. Liście i źdźbła rozplenicy słoniowej mają kształt typowy dla traw. Ich kłosy nasienne mają kształt wiechlinowaty w typie prosa. Trawa vertigo Pennisetum purpureum jest rośliną rozmnażającą się heterozygotycznie z nasion, jednak w warunkach uprawy poza środowiskiem naturalnym w Afryce rzadko w pełni tworzy prawdziwe zdolne do rozrodu organy i nasiona. Częściej rozmnaża się zatem wegetatywnie przez rozłogi, będące pędami poziomymi rosnącymi tuż powyżej gruntu.

Odrastają one od rośliny macierzystej (rodzicielskiej) i nieco dalej z kolanek tworzą nowe, mniejsze osobniki potomne. Trawa vertigo rozrasta się tak przez rozłogi bardzo szybko, a że do tego to najszybciej rosnąca trawa dorastająca dużych wielkości, dlatego też gatunek ten ma wysoką produkcję biomasy, wynoszącą w naturze ok. 40 ton na 1 ha na rok. Można je zbierać nawet 4-6 razy w roku. Są wykorzystywane przez miejscową ludność w Afryce do różnych celów związanych m.in. z wypasem i żywieniem zwierząt hodowlanych.

Rozplenica słoniowa ‘Vertigo’ wykorzystanie

Historycznie rzecz biorąc, to dzikie gatunki rozplenica słoniowa ‘Vertigo’ (łac. Pennisetum purpureum) były od dawien w Afryce wykorzystane głównie do wypasu zwierząt. Trawa jest nadal najważniejszą rośliną pastewną dla hodowców bydła mlecznego w Afryce Wschodniej. Ponieważ może rosnąć nawet na ziemiach suchych i jałowych, stosuje się ją szczególnie do produktywnego wykorzystania takich ziem do produkcji żywności i wypasu bydła. Jednak ostatnio trawa ta została też włączona w Afryce do strategii zwalczania szkodników. Technika ta polega na sadzeniu obok (dookoła) upraw trawy vertigo. Rozplenica słoniowa ‘Vertigo’ działa wtedy odpychająco na szkodniki (w tym owady). Strategia ta jest oczywiście znacznie bardziej zrównoważona i bezpieczna ekologicznie, niż stosowanie szkodliwych dla środowiska insektycydów chemicznych.

Poza tym, przeorana trawa vertigo poprawia też żyzność gleby, a obsadzana chroni szczególnie suche grunty przed nadmierną erozją gleby. Jest również wykorzystywana do przecinek, jako wiatrochrony dla upraw i osiedli ludzkich, jako materiał opałowy, oraz w produkcji masy papierniczej. Ostatnio gatunek ten wykorzystuje się też do produkcji bio-oleju, biogazu i węgla drzewnego. Poza Afryką to także doskonała roślina ozdobna do wielu zastosowań. Można ją sadzić w pojemniki, donice i na rabaty.

Rozplenica Słoniowa Vertigo plantacja
plantacja rozplenicy słoniowej Vertigo

Rozplenica słoniowa Vertigo – gdzie ją sadzić i jak komponować?

Ta najszybciej rosnąca trawa na świecie idealnie będzie pasować wizualnie przy murach domu, przy ogrodzeniach i nad oczkami wodnymi. Ze względu na ciemnozielone, niemal czarne liście, trawa vertigo stanowi też doskonały kontrast dla roślin mających kolorowe kwiaty (jak np. superbells i nemesie) i/lub jasne liście (jak np. żurawki). Trawa vertigo jest też idealna jako ozdoba do rónych pomieszczeń – np. dużych holi i salonów, wielkich pomieszczeń biurowych i gabinetów, galerii, czy restauracji. Ponieważ trawa ta bardzo szybko rośnie, dlatego w stosunkowo krótkim czasie można uzyskać z niej gotową do użycia roślinę ozdobną roślinę. Już w pierwszym roku po zaflancowaniu młodej sadzonki, trawa vertigo po 12 miesiącach wygląda jakby miała już nawet ładnych kilka lat. Jako roślina ozdobna doniczkowa, rozplenica słoniowa ‘Vertigo’ (łac. Pennisetum purpureum) w klimacie innym niż Afrykański, na zewnątrz może rosnąć wyłącznie od wiosny do jesieni.

Na zimę musi być chowana do pomieszczeń, gdyż nie przeżyje mrozu i śniegu. Jako roślina doniczkowa nadaje się za to do różnych kompozycji doniczkowych – np. z udziałem pelargonii, wilca, begonii, surfinii, petunii, czy niecierpka. W takich mieszanych założeniach ma stanowić tło dla niższych roślin lub pojedyncze wysepki. Penisetum purpurowe w doniczkach idealnie dekoruje zarówno wnętrza domów i budynków użyteczności publicznej, jak też tarasy, duże balkony, patia, dziedzińce, klomby i trawniki. Dzięki swoim pięknym, eleganckim i futurystycznym kształtom wspaniale zdobi szczególnie nowoczesne rozwiązania architektoniczne. Na dużą donicę wystarczy wsadzić jedną tylko roślinę. Ponieważ trawa ta bardzo szybko rośnie (wysoko i mocno się rozrasta), żądany efekt dekoracyjny będzie niemal natychmiastowy. Nie trzeba wcale czekać niań kilka miesięcy czy nawet sezonów, jak w przypadku innych roślin ozdobnych.

Rozplenica słoniowa ‘Vertigo’ wymagania i uprawa

Trawa vertigo ma ogólnie niskie wymagania w zakresie nawadniania (wymaga gleby umiarkowanie wilgotnej), ponieważ pochodzi z gorącej Afryki. W naturze rośnie przecież na afrykańskich nieużytkach, sawannach i stepach. Chwilowe przesuszanie jest mało szkodliwe dla tego gatunku egzotycznej trawy. Obfite jej nawadnianie zaleca się tylko w bardzo słoneczne i suche dni latem. W normalne dni nawadnianie ma być umiarkowane. Penisetum purpurowe wymaga też miejsca najlepiej słonecznego, lub choćby półcienistego (stanowisko). W naszym klimacie jest też bardzo wrażliwa na mrozy (zimuje w naszym klimacie tylko dobrze zabezpieczone), dlatego każdego osobnika trzeba jesienią zawsze dobrze zabezpieczać na zimę. Rośliny sadzone w doniczkach najlepiej zimować w jasnych i chłodnych pomieszczeniach.

Trawa vertigo wymaga też raczej żyznej gleby, do tego przepuszczalnej i o dobrym drenażu (podłoże próchniczne, zasobne). Nawozić ją trzeba tylko umiarkowanie. Ze względu na bardzo szybki przyrost i problem z zimowaniem, trawa vertigo jest traktowana zwykle jako roślina jednoroczna i co roku sadzona od nowa jako ozdoba tarasu lub ogrodu. Rozplenicę słoniową ‘Vertigo’ (łac. Pennisetum purpureum) można więc uprawiać co roku od nowa jako roślinę sezonową, lub trzymać ją w pojemnikach zimowanych w pomieszczeniu w temperaturze około 2oC. Penisetum purpurowe można wysadzać do gruntu po zimie od końca maja do września. Wiosną trzeba uważać, aby nie uszkodziły jej ostatnie zimowe przymrozki. Warto wtedy przykrywać folią lub flizeliną ogrodniczą na ten czas.

Rozplenica słoniowa Vertigo rozmnażanie

Trawę słoniową można rozmnażać przez nasiona, jednak w naszych warunkach klimatycznych jest to bardzo trudne. Najlepiej stosować rozmnażanie za pomocą sadzonek uzyskiwanych z rozłogów od rośliny macierzystej. Sadzonki nasadza się w odległości ok. 75 cm od siebie, zarówno wzdłuż jak i pomiędzy rzędami. Uprawiając Pennisetum purpureum trzeba wiedzieć, że sadzenie jej w mniejszej rozstawie powoduje, że rośliny mają tendencję do nadmiernego wydłużania się (bujają). Starsze osobniki co jakiś czas warto też przerwać i „odmłodzić,” usuwając stare, zeschłe liście oraz młode sadzonki z rozłogów, wykorzystywane potem do nowej rozsady.

Rozplenica słoniowa Vertigo gdzie ją można kupić?

Rozplenicę słoniową ‘Vertigo’ (łac. Pennisetum purpureum) można kupić m.in.: w ogrodniczej sieci sklepowej Plantpol, Rajski Ogród i Zielony Ogród, a także w firmie ogrodniczej Ogród Niemczewskich w Zielonkach (północ Krakowa). Rośliny te mogą też pojawiać się okresowo w sprzedaży prowadzonej w działach ogrodniczych różnych hipermarketów (np. w Castoramie). Najpewniej jednak kupić ją za pomocą sprzedaży wysyłkowe przez Internet.