Podboje Aleksandra Wielkiego

Podboje Aleksandra Wielkiego obrosły do dzisiaj wieloma legendami. Kolejne odkrycia archeologiczne dostarczają też jednak wiele ich namacalnych dowodów. Przeczytaj, jak wyglądały podboje Aleksandra Wielkiego. Poznaj podboje Aleksandra Wielkiego w punktach.

Aleksander Wielki, czyli Aleksander III Macedoński to słynny starożytny władca

Ten macedoński król urodził się 19-20 lipca 356 r. p.n.e. w Pella, a zmarł 10 czerwca 223 r. p.n.e. w Babilonie. Jego matką była Olimpias córka króla Epiru Neoptolemosa I, a ojcem był władca Macedonii Filip II. Aleksander od małego był uczony walki, fechtunku i jazdy konnej. Zaczytywał się też w Iliadzie i Odysei Homera, naśladując potem ich dzielnych bohaterów. Matka wpoiła mu też przeświadczenie, że królowie macedońscy pochodzą od Heraklesa, syna mitycznego Zeusa. Podboje Aleksandra Wielkiego były, więc naturalną konsekwencją jego wielkiej żądzy zwycięstw. Prześledźmy, więc podboje Aleksandra Wielkiego w punktach oraz zobaczmy podboje Aleksandra Wielkiego mapa.

 

Podboje Aleksandra Wielkiego w punktach

Aleksander Wielki od małego uczestniczył w kampaniach zbrojnych swojego ojca Filipa II, m.in. w bitwie pod Cheroneją. W wieku 16 lat walczył jako samodzielny dowódca na wyprawie pacyfikacyjnej zbuntowanych plemion prowincji zwanej Tracją. Niedługo potem w 336 r. p.n.e. zamordowano ojca Aleksandra i w wieku zaledwie 20 lat został pełnoprawnym królem Macedonii, jako Aleksander III Macedoński, zwany też Aleksandrem Wielkim. Panował w latach 336-323 p.n.e. Jako nowy władca musiał sobie wywalczyć pozycję w ówczesnym Związku Korynckim, co nie było łatwe. Aleksander Wielki okazał się jednak odważny i nieprzejednany. Był do tego genialnym strategiem, który zdobył w niedługim czasie wszystko to, co mógł w znanym ówcześnie hellenistycznym świecie zdobyć.

aleksander macedoński i jego podbój , imperium 334-323 B.C.

Oto podboje Aleksandra Wielkiego w punktach:

Aleksander Wielki najpierw szybko spacyfikował wszelkie próby odebrania mu władzy w Macedonii i podporządkował sobie miasta-państwa greckie, zwane Polis.

W drugiej kolejności poskromił i zburzył zbuntowane egipskie Teby, a mieszkańców sprzedał w niewolę. Reszta ówczesnej starożytnej Grecji wraz z e Spartą nie śmiała już buntować się przeciw jego władzy.

Kolejnym celem Aleksandra Macedońskiego było uderzenie na Imperium Perskie. Po długich przygotowaniach trwających aż kilkanaście miesięcy grecki Związek Koryncki wystawił małe, lecz doświadczone w bojach i bardzo sprawne siły wojskowe, w liczbie ok. 50 tys. żołnierzy, na których czele stanął młody Aleksander III Macedoński. Wiosną 334 r. p.n.e. wraz z wojskiem wkroczył do Azji, pokonując Hellespont, czyli obecne Dardanele i od razu rozpoczął zwycięską i waleczną kampanię.

Pierwsza większa wygrana bitwa armii Aleksandra z Persami miała miejsce w północno-zachodniej części Azji Mniejszej nad rzeką Granik (obecnie terytorium Turcji). Otworzyło to Aleksandrowi drogę w głąb Azji Mniejszej. Na ziemiach tych zamieszkiwali też nieliczni Grecy, którzy nazywali Aleksandra „macedońskim wyzwolicielem” i dali jego armii bezpieczne zaplecze do dalszych podbojów Persji.

Armia grecka w ciągu kilkunastu kolejnych miesięcy, do zimy 334 r. p.n.e. zajęła Anatolię, staczając większe bitwy jedynie w Milecie i Halikarnasie. Aleksander trzymał przy tym żelazną dyscyplinę w armii, nie pozwalając na rabunki, niszczenie i gwałty. Podbitym miastom zostawiał sprawiedliwą autonomię, niewysokie kontrybucje i pierwotną administrację, co przysporzyło mu wielu sprzymierzeńców.

Gdy Aleksander zdobywał Anatolię, przeciął mieczem słynny węzeł gordyjski w mieście Gordion. Zgodnie z legendą, „kto tego dokona, miał zostać władcą całej Azji”. Aleksander wykorzystał to zręcznie propagandowo.

aleksander III macedoński

Po opanowaniu Azji Mniejszej, w 333 r. p.n.e. Aleksander Macedoński udał się do Fenicji, chcąc zablokować Persom dojście do Morza Śródziemnego i możliwość ataku na Achaję drogą morską. Przeciw Grekom ruszyła jednak wtedy z Mezopotamii wielka 100-tysięczna armia perska pod dowództwem samego króla Dariusza III. Obie armie zetknęły się ze sobą w bitwie pod Issos (obecna Syria). Armia perska poniosła jednak totalną klęskę z dużo skromniejszymi wojskami macedońskimi. Grecy zwyciężyli głównie dzięki wspaniałej szarży konnych hetajrów, dowodzonych przez samego Aleksandra, który ścigał dalej uciekającego Dariusza i jego wojska, zdobywając też obóz perski z jego wielkimi bogactwami i rodziną władcy (matką, żoną i dziećmi).

Kolejne podboje Aleksandra Wielkiego skierowane były na południe, na Fenicję i Palestynę, by odciąć Persów od morza i własnej floty. Grecy stoczyli tu jedyną większą bitwę z nadbrzeżnym, wyspowym miastem Tyr, które oblegali 7 miesięcy. Mimo posiadania wielkiej floty, w lipcu 332 r. p.n.e. Tyr jednak upadł. Aleksander zdobył, go idąc po grobli powstałej dawno temu z ruin miasta, powstałych podczas oblężenia przez chaldejskiego króla Nabuchodonozora. Grekom pomagały też okręty wojenne Cypru i miast fenickich. Król Persów Dariusz III złożył wtedy Aleksandrowi propozycje pokojowe, które jednak ten odrzucił. Oszczędził też Jerozolimę, bo mu się spodobała i poszedł dalej na południe, gdzie po walkach zajął Gazę.

Następne podboje Aleksandra Wielkiego dotyczyły Egiptu, gdzie przywitano go niemal bez walki, „jako wielkiego wyzwoliciela spod perskiego ucisku”. Egipcjanie chętnie przeszli pod bardziej wyrozumiałą i korzystniejszą grecką opiekę. Ówczesny władca Egiptu poległ pod Issos, więc Aleksander został też obwołany „królem Górnego i Dolnego Egiptu”, czyli faraonem przez kapłanów z Memfis. Założył też w delcie Nilu nowe miasto, Aleksandrię.

W 331 r. p.n.e. Aleksander ruszył ze swoją 50-tysięczną armią na północny wschód, przez Palestynę do rzeki Tygrys. Ponownie skonfrontował się tu z wojskami Dariusza III w Asyrii, niedaleko ruin Niniwy. Mimo iż perska armia Dariusza liczyła ok. 200-250 tys. żołnierzy mających groźne słonie bojowe, dzielne wojsko Aleksandra rozbiło ją jednak w bitwie pod Gaugamelą. Klęskę Persów ponownie przypieczętowała szarża konnych greckich hetajrów. Dariusz znowu uciekł z pola bitwy, a potem zabili go właśni rodacy.

Aleksander ruszył następnie na Mezopotamię, gdzie zajął Babilon i Suzę z jej skarbcem królewskim. Niecały rok potem zdobył Persepolis, a potem stolicę Persów Ekbatanę. Następnie poszedł na wschód, pokonując w 330 r. p.n.e. terytoria Partii i Arii, w pogoni za nowym władcą Persów Artakserksesem V.

Inwazja Aleksandra na subkontynent indyjski

Kolejne podboje Aleksandra Wielkiego odbywały się w Baktrii i Sogdianie, gdzie zakładał miasta, w których osiedlał weteranów swoich wojsk i greckich kolonistów oraz spowinowacał miejscowe rody z Grekami. Sam również ożenił się z córką możnowładcy Baktrii, księżniczką Roksaną. W greckiej armii zaczął się jednak tworzyć wtedy sprzeciw takim jego poczynaniom, co krwawo stłumił. Wschodnie ziemie Imperium Persów zdobywał jeszcze do 327 r. p.n.e. (od 334 r. p.n.e.), w sumie przez 13 lat.

Po zajęciu Imperium perskiego Aleksander ruszył na podbój Indii w 327 r. p.n.e. ze 120- tysięczną armią. Tu jednak natrafili na bardzo zaciekły opór miejscowych i wyczerpujący klimat nad Indusem. Aleksander odniósł tu ostatnie wielkie zwycięstwo nad rzeką Hydaspes, gdzie jego wojska pokonały armię indyjskiego księcia Porusa ze słoniami bojowymi. Jego żołnierze zbuntowali się jednak wtedy i odmówili dalszej pracy, więc musiał wrócić do Macedonii w 325 r. p.n.e. Wybrał do tego krótszą, lecz trudną drogę przez pustynną prowincję Gedrozja, co wielu jego żołnierzy przypłaciło życiem, umierając z głodu, pragnienia i chorób.

Podboje Aleksandra Wielkiego mapa

Aleksander w wieku zaledwie 20 lat został królem Macedonii, w wieku 25 lat został też faraonem egipskim, a w wieku 30 lat władcą całego ówcześnie znanego świata, sięgającego od Persji przez Afganistan, do Indii. Podboje Aleksandra Wielkiego można prześledzić na mapie. Zdobyte przez niego ziemie i ujarzmione greckie miasta-państwa utworzyły ogromne imperium, ciągnące się ze wschodu na zachód przez ok. 5 tys. km. Państwo to zajmowało terytoria takich obecnych państw jak: Grecja, Macedonia, Bułgaria, Turcja, Syria, Liban, Jordania, Izrael, Egipt, Irak, Iran, Afganistan, Pakistan, Uzbekistan, Turkmenistan, a nawet części Indii i Chin. Było to, więc jedno z największych terytorialnie imperiów w historii, choć jego trwanie okazało się tak krótkie, jak życie Aleksandra.

Schyłek panowania Aleksandra macedońskiego

Po niezbyt udanej kampanii indyjskiej Aleksander wrócił do Macedonii i osiadł w Suzie. Stawał się też coraz większym despotą i paranoikiem. Karał ludzi śmiercią z byle powodu, doszukując się spisku i buntu. Zaczął też uważać się za półboga i nakazał greckim Polis uznanie swej boskości, co go ośmieszano. W tym czasie zmarł też jego bliski przyjaciel Hefajstion i Aleksander wpadł w alkoholizm. Jego stan psychiczny i fizyczny uległ wtedy sporej degradacji. W końcu ciężko zachorował i zmarł w tajemniczych okolicznościach 10 czerwca 223 r. p.n.e. w Babilonie.

Spekuluje się, że przyczyną jego śmierci była malaria i/lub przedawkowanie leku. Albo bardziej prawdopodobne otrucie przez własnych dowódców, obawiających się kolejnych czystek i egzekucji w armii. Dowódcy ci zwani diadochami przejęli też władzę po śmierci Aleksandra, rozczłonkowując jednak państwo i niszcząc bezpowrotnie jego potęgę.