Świerki ozdobne do ogrodu: najlepsze odmiany i ich pielęgnacja

Świerki ozdobne do ogrodu zdobią go przez cały rok, bo nie gubią igieł na zimę. Wiele odmian rośnie powoli i zostaje niskich, więc pasują nawet do małej działki. Ponadto gęste gałęzie dają schronienie ptakom, a szyszki są pokarmem dla wiewiórek i dzięciołów. W tym poradniku podpowiadamy, które odmiany wybrać, jak je posadzić i jak o nie dbać.

Dlaczego warto sadzić świerki ozdobne do ogrodu?

Świerki należą do najpopularniejszych iglaków w polskich ogrodach. Mają ku temu kilka dobrych powodów:

są zimozielone, dlatego ogród nie wygląda pusto nawet w styczniu,
odmiany karłowe rosną wolno i zwykle nie wymagają cięcia,
występują w różnych kształtach: kulistym, stożkowym, płaczącym i płożącym,
igły mogą być zielone, niebieskie, srebrzyste, a nawet złociste,
większość gatunków dobrze znosi polskie mrozy.

Warto jednak pamiętać, że gatunki podstawowe wyrastają na duże drzewa. Na przykład świerk pospolity w lesie osiąga kilkadziesiąt metrów. Dlatego do przydomowego ogrodu lepiej wybierać odmiany karłowe lub wolno rosnące.

Jakie świerki ozdobne do ogrodu wybrać?

Wybór zależy przede wszystkim od miejsca. Inne świerki ozdobne do ogrodu sprawdzą się na skalniaku, a inne jako soliter na trawniku. Podane wymiary są przybliżone, bo tempo wzrostu zależy od gleby i klimatu.

Odmiany świerka pospolitego

Świerk pospolity (Picea abies) to nasz rodzimy gatunek. Ma ciemnozielone igły i długie, zwisające szyszki. Lubi glebę wilgotną i lekko kwaśną, natomiast źle znosi suszę. Do ogrodu polecane są zwłaszcza te odmiany:

’Nidiformis’: płaski, gniazdowaty krzew, szerszy niż wyższy,
’Little Gem’: miniaturowa, zwarta kulka, idealna na skalniak,
’Pusch’: karłowa odmiana z ozdobnymi, czerwonymi szyszkami na końcach pędów,
’Acrocona’: niewielkie drzewko o nieregularnym pokroju, również z czerwonymi szyszkami,
’Frohburg’: forma płacząca z wyprostowanym przewodnikiem i zwisającymi gałęziami.

Odmiany świerka białego

Świerk biały (Picea glauca) pochodzi z Ameryki Północnej. Najbardziej znaną odmianą jest 'Conica’, czyli gęsty, jasnozielony stożek. Rośnie bardzo wolno, zaledwie kilka centymetrów rocznie. Z kolei 'Sander’s Blue’ ma podobny kształt, ale niebieskawe igły. Obie odmiany świetnie wyglądają w donicach i na małych rabatach.

Niebieskie odmiany świerka kłującego

Świerk kłujący (Picea pungens) zachwyca sztywnymi, srebrzystoniebieskimi igłami. Gatunek pochodzi z gór zachodniej części Ameryki Północnej. Dobrze znosi mróz i suchsze powietrze niż świerk pospolity. Do ogrodu warto wybrać na przykład:

’Glauca Globosa’: niski, szeroki krzew o intensywnie niebieskich igłach,
’Hoopsii’: drzewo o jednym z najbardziej niebieskich kolorów igieł,
’The Blues’: forma płacząca o niebieskich, zwisających gałęziach.

Srebrzyste igły i czerwone kwiatostany iglaka; podobny kolor mają niebieskie świerki ozdobne do ogrodu

Srebrzystoniebieskie igły i czerwone kwiatostany męskie iglaka.

Świerk serbski i świerk wschodni

Świerk serbski (Picea omorika) ma igły zielone z wierzchu i jasne od spodu. Dzięki temu gałęzie poruszane wiatrem lśnią srebrzyście. Gatunek dobrze znosi zanieczyszczone powietrze, więc nadaje się także do ogrodów w mieście. Karłowa odmiana 'Nana’ tworzy zwarty, niski krzew. Z kolei świerk wschodni (Picea orientalis) ma krótkie, błyszczące igły. Jego odmiany 'Aurea’ i 'Skylands’ wiosną wypuszczają złociste przyrosty.

Jak sadzić świerki ozdobne do ogrodu?

Najlepszy termin to wczesna wiosna albo koniec sierpnia i wrzesień. Rośliny z pojemników można sadzić także latem, ale wtedy trzeba je częściej podlewać. Świerki lubią stanowisko słoneczne lub lekko zacienione. Gleba powinna być próchniczna, przepuszczalna i umiarkowanie wilgotna.

Sadzenie krok po kroku wygląda tak:

Wykop dół dwa razy szerszy niż bryła korzeniowa.
Wymieszaj ziemię z kompostem lub ziemią do iglaków.
Posadź roślinę na tej samej głębokości, na jakiej rosła w donicy.
Obficie podlej i wyściółkuj glebę korą sosnową.

Zachowaj również odpowiedni odstęp od domu i innych roślin. Nawet wolno rosnące świerki ozdobne do ogrodu po kilkunastu latach są wyraźnie większe niż w szkółce.

Jak pielęgnować świerki w ogrodzie?

Świerki mają płytki system korzeniowy. Dlatego w czasie suszy szybko cierpią i trzeba je podlewać, zwłaszcza w pierwszych latach po posadzeniu. Ważne jest także obfite podlanie jesienią, przed zamarznięciem gleby. Zimą iglaki nadal odparowują wodę, a z zamarzniętej ziemi nie mogą jej pobrać.

Nawożenie wystarczy raz lub dwa razy w sezonie, wiosną i na początku lata. Więcej na ten temat przeczytasz w artykule Nawożenie iglaków: kiedy i czym nawozić. Odmianę 'Conica’ warto ponadto osłaniać agrowłókniną pod koniec zimy. Ostre słońce przy zamarzniętej glebie łatwo przypala jej igły.

Jakie szkodniki atakują świerki?

Najczęstszym problemem są przędziorki. Te drobne pajęczaki wysysają soki z igieł, które potem żółkną i opadają. Szczególnie często atakują świerk biały 'Conica’ w suche i gorące lata. Jak je rozpoznać, opisujemy w tekście Przędziorki: jak je rozpoznać. Na świerkach żerują także ochojniki, które tworzą na pędach galasy podobne do małych szyszek. Z kolei mszyca świerkowa powoduje brązowienie i opadanie starszych igieł, zwłaszcza na świerku kłującym.

Czy świerki ozdobne do ogrodu pomagają ptakom?

Tak, i to bardzo. Gęste gałęzie chronią ptaki przed wiatrem, mrozem i drapieżnikami. W świerkach chętnie nocują sikory, mysikróliki i wróble, a wiosną gniazdują w nich na przykład kosy i grzywacze. Szyszki są natomiast ważnym pokarmem dla krzyżodziobów, dzięciołów i wiewiórek. Więcej o tym, jak zwierzęta szukają schronienia i pokarmu w chłodne miesiące, przeczytasz w artykule Jak zwierzęta przygotowują się do zimy? Opis gatunków i ich wymagań znajdziesz także w haśle Świerk w Wikipedii.