Zwierzęta – Internetowe Królestwo Zwierząt

Encyklopedia gatunków, ciekawostki i porady o zwierzętach świata

Advertisement

Akupunktura u zwierząt: jak działa, wskazania i przeciwwskazania

Akupunktura u zwierząt: buldog francuski leżący na stole z cienkimi igłami w głowie i karku
()

Akupunktura u zwierząt to zabieg, w którym lekarz weterynarii wkłuwa cienkie, jałowe igły w wybrane miejsca na ciele psa, kota lub konia. Najczęściej stosuje się ją jako uzupełnienie leczenia bólu i rehabilitacji, a nie jako jego zamiennik. Wyjaśniamy, jak działa według aktualnej wiedzy, kiedy warto o niej pomyśleć, jak wygląda wizyta i jakie ma ograniczenia.

Czym jest akupunktura u zwierząt?

Akupunktura wywodzi się z tradycyjnej medycyny chińskiej, gdzie od wieków stosowano ją również u koni i bydła. Nazwa pochodzi od łacińskich słów acus, czyli igła, oraz punctura, czyli ukłucie. Współczesna weterynaria opisuje ją jednak inaczej niż dawne teksty. Zamiast przepływu energii w meridianach mówi o drażnieniu nerwów, mięśni i naczyń krwionośnych.

Oprócz klasycznych igieł lekarze stosują kilka odmian zabiegu:

  • elektroakupunkturę, w której przez igły płynie słaby prąd,
  • laseropunkturę, gdzie zamiast igły działa wiązka lasera niskiej mocy,
  • akupresurę, czyli ucisk palcami w wybranych punktach,
  • akwapunkturę, polegającą na podaniu niewielkiej ilości płynu w punkt akupunkturowy.
Dłoń trzymająca cienką igłę akupunkturową nad sierścią zwierzęcia

Lekarz trzyma cienką igłę z turkusowym uchwytem tuż nad sierścią zwierzęcia.

Jak działa akupunktura u zwierząt?

Badania wskazują, że wiele punktów akupunkturowych leży w miejscach bogatych w zakończenia nerwowe i drobne naczynia. Nakłucie pobudza więc nerwy obwodowe. W efekcie rdzeń kręgowy i mózg uwalniają substancje, które łagodzą ból, na przykład endorfiny. Ponadto igła rozluźnia napięte punkty w mięśniach i miejscowo poprawia ukrwienie.

Warto jednak znać granice tej wiedzy. Mechanizm przeciwbólowy jest dość dobrze opisany, natomiast twierdzenia o leczeniu chorób narządów wewnętrznych czy wzmacnianiu odporności nie mają mocnego potwierdzenia. Dlatego rzetelni lekarze traktują igły jako dodatek do diagnostyki i leków.

Czy u zwierząt nie ma efektu placebo?

Często słyszy się, że zwierzę nie ulega sugestii, więc każda poprawa jest dowodem skuteczności. To uproszczenie. Badacze opisują bowiem efekt placebo u opiekuna, który po zabiegu ocenia stan pupila lepiej, niż wynika z obiektywnych pomiarów. Poza tym spokojna wizyta i dotyk same w sobie odprężają wiele zwierząt.

Kiedy warto rozważyć akupunkturę u zwierząt?

Najwięcej doświadczeń i badań dotyczy psów i koni z przewlekłym bólem narządu ruchu. Akupunktura u zwierząt bywa pomocna zwłaszcza w takich sytuacjach:

  • choroba zwyrodnieniowa stawów i dysplazja u starszych psów,
  • dyskopatia, czyli choroba krążków międzykręgowych, jako wsparcie leczenia i rehabilitacji,
  • niedowłady po urazach lub operacjach kręgosłupa,
  • napięcia i ból mięśni u koni sportowych,
  • przewlekły ból, gdy leki wywołują skutki uboczne lub trzeba zmniejszyć ich dawkę.

Rzadziej sięga się po nią przy nudnościach, zaparciach czy problemach z apetytem. Tu jednak dowody są słabsze. Przegląd wiedzy opublikowany w czasopiśmie Veterinary Evidence wskazuje, że u psów z dyskopatią akupunktura połączona z leczeniem standardowym może przyspieszać powrót do chodzenia, choć badań wciąż jest niewiele. Jeśli zastanawiasz się, czy twój pies cierpi, przeczytaj, jak pies okazuje, że coś go boli.

Akupunktura u zwierząt: czarny pies z igłami w kończynach leży na zielonej macie

Czarny pies leży na macie, a igły tkwią w skórze jego kończyn.

Jak wygląda zabieg akupunktury u psa lub kota?

Najpierw lekarz bada zwierzę i zapoznaje się z wynikami badań, ponieważ akupunktura nie zastępuje diagnozy. Następnie wkłuwa od kilku do kilkunastu bardzo cienkich, jednorazowych igieł. Większość psów i kotów znosi to spokojnie, a część nawet zasypia. Igły pozostają w skórze zwykle od 10 do 20 minut.

Na początku zabiegi odbywają się najczęściej raz w tygodniu, przez 4 do 6 tygodni. Potem lekarz ocenia efekt i ustala, czy kontynuować terapię oraz w jakich odstępach. Jeśli po kilku wizytach nie ma poprawy, zwykle nie ma sensu ciągnąć leczenia dalej.

Buldog francuski z igłami akupunkturowymi leżący na stole zabiegowym

Buldog francuski spokojnie leży na stole z igłami w głowie i karku.

Czy akupunktura u zwierząt jest bezpieczna?

W rękach przeszkolonego lekarza weterynarii zabieg jest bardzo bezpieczny. Poważne powikłania zdarzają się rzadko. Najczęściej pojawia się chwilowa bolesność, drobne krwawienie w miejscu wkłucia albo senność po wizycie. Istnieją jednak sytuacje, w których lekarz zachowa ostrożność lub zrezygnuje z igieł:

  • zakażenia skóry lub rany w miejscu planowanego wkłucia,
  • zaburzenia krzepnięcia krwi,
  • ciąża, zwłaszcza przy niektórych punktach,
  • ostre stany wymagające pilnego leczenia, na przykład ciężki uraz,
  • bardzo pobudzone zwierzę, które nie toleruje dotyku.

Najważniejsza zasada brzmi: nie przerywaj leczenia zaleconego przez lekarza na rzecz igieł. Wybieraj również lekarza weterynarii z ukończonym szkoleniem z akupunktury, a nie osobę bez uprawnień. Drżenie mięśni bywa objawem bólu, więc warto też wiedzieć, dlaczego pies drży i się trzęsie.

Najczęściej zadawane pytania

Czy akupunktura u zwierząt boli?

Zwykle nie. Igły są bardzo cienkie, a większość psów i kotów odczuwa jedynie krótkie ukłucie.

Kto może wykonywać zabieg?

Powinien go wykonywać lekarz weterynarii po specjalistycznym szkoleniu, ponieważ wymaga to znajomości anatomii i diagnozy choroby.

Po ilu zabiegach widać efekt?

Część zwierząt reaguje po pierwszych wizytach, ale lekarz ocenia skuteczność zwykle po 4 do 6 zabiegach.

Czy akupunktura zastąpi leki przeciwbólowe?

Nie zawsze. Czasem pozwala zmniejszyć ich dawkę, jednak decyzję o zmianie leczenia podejmuje wyłącznie lekarz.

Jak oceniasz ten artykuł?

Kliknij gwiazdkę, aby ocenić jakość treści.

Średnia ocena użytkowników: / 5. Liczba głosów:

Brak ocen – bądź pierwszy i oceń ten wpis!