Poinsecja Gwiazda Betlejemska

W Polsce poinsecja (wilczomlecz) znana jest bardziej jako Gwiazda Betlejemska. Naturalnie występuje w Ameryce Południowej, jednak wiele lat temu została sprowadzona do Europy jako roślina hodowlana. Fakt, że pora jej kwitnienia przypada na listopad, a jej przylistki (nie kwiaty) przybierają barwy pięknej czerwieni (rzadziej bieli) układające się w rozetę (gwiazdę), zyskała status symbolu Świąt Bożego Narodzenia.

Jest to bardzo ważna gospodarczo roślina, gdyż sława o niej dotarła do niemal każdego zakątku świata. Wszędzie tam, gdzie rośliny, z uwagi na klimat, nie kwitną zimową porą, gości w domach, jako główna ozdoba świąteczna. Poinsecja jako roślina hodowlana występuje w ponad 100 odmianach.

W supermarketach poinsecję w doniczce można kupić dosłownie za kilka złotych, jednak może się okazać, że po przyniesieniu jej do domu, zaczyna marnieć w oczach. Wszystko dlatego, że roślina ta wymaga szczególnych warunków hodowlanych. Nie jest trudno zapewnić jej odpowiednią temperaturę czy poziom wilgotności, należy tylko przestrzegać kilku ważnych zasad.

roślina doniczkowa na Święta
gwiazda betlejemska sprzedawana w sklepach

Poinsecja roślina w naturalnym środowisku

W Meksyku rośnie jako małe drzewko lub krzew osiągający wysokość do 4 metrów. Ciemnozielone liście osiągają długość do kilkunastu centymetrów. Największą uwagę zwracają barwne przylistki, które przebierają, w zależności od odmiany rośliny, różne kolory. Poinsecja jest tylko czerwona, ale również biała, pomarańczowa, różowa, jasnozielona lub marmurkowa.

poinsecja drzewo
Poinsecja w naturalnym środowisku

Bardzo ważne w jej rozwoju zachowanie naturalnego rytmu dobowego, który w przypadku poinsecji wynosi 12 godzin w ciemności, co najmniej przez 5 dni z rzędu i 12 godzin w mocnym słońcu, przez kolejne 5 dni.

 

Historia poinsecji

Choć my znamy ją głównie jako piękną roślinę doniczkową, wiele lat temu poinsecja, zwana „Gwiazdą Azteków” była wykorzystywana do produkcji leku przeciwgorączkowego. W XVI wieku w Meksyku symbolizowała nowe życie dla wojowników poległych w bitwie.

Dlaczego to akurat poinsecja stała się roślinnym symbolem Bożego Narodzenia? Nie tylko ze względu na charakterystyczny wygląd, przypominający gwiazdę. Legenda głosi, że w XVI-wiecznym Meksyku żyła biedna dziewczyna, która zamiast kwiatów w święta złożyła przy ołtarzu przypadkiem zebrane polne rośliny, które w kościele zakwitły na piękny, czerwony kolor. To właśnie była poinsecja. Przylistki miały symbolizować gwiazdę betlejemską, a czerwień – krew Chrystusa. Od tego czasu poinsecja roślina stała się symbolem Bożego Narodzenia. Na początku tylko w Meksyku.

rośliny doniczkowe
poinsecja

Z czasem hodowcy opracowali technikę szczepienia roślin, co umożliwiało rozpowszechnienie poinsecji na cały świat. W XIX wieku kwiat został przywieziony do Europy przez botanika Alexandra von Humboldt. Potem zawitał do Ameryki Północnej. Jednak dopiero w latach 50. XX wieku zajęto się uprawą poinsecji na skalę międzynarodową. Najpierw sprzedawano ją jako kwiaty cięte, potem doniczkowe.

Obecnie w większości krajów pełni rolę wigilijnego kwiata ozdobnego. W niektórych krajach, na przykład Hiszpanii, jest to kwiat wielkanocny.

roślina na Boże Narodzenie
poinsecja symbol świąt Bożego Narodzenia

W USA poinsecja jest o wiele bardziej popularna niż w Polsce, w okolicach świąt zdobi kościoły, sklepy, domy, biura. Ponadto 12 grudnia Amerykanie obchodzą Narodowy Dzień Poinsecji. (National Poinsettia Day).

Jak uprawiać poinsecję?

Poza naturalnym środowiskiem, w Europie poinsecja może być uprawiana tylko w pomieszczeniach, tam gdzie ma dostęp do światła. Roślina wymaga nieprzerwanie długich, ciemnych nocy i słonecznych dni. Nawet światło lampki nocnej, oświetlenia ulicznego lub telewizor może zakłócić jej naturalny rozwój. Roślina jest wrażliwa na zmiany temperatury, dlatego należy ją przenosić ze sklepu do domu zawiniętą w papier, ręcznik lub w kartonie. Jest ona również podatna na choroby roślin, w tym grzyby, bakterie i pasożyty.

roślina na święta
poinsecja roślina

Czy poinsecja jest trująca?

Wokół rośliny poinsecji narosło wiele mitów. Jednym z nich jest to, że kwiat jest trujący i może spowodować śmierć. Jest to typowa miejska legenda, mająca mało wspólnego z prawdą. Wprawdzie niektóre części roślin są umiarkowanie toksyczne, mogą wywoływać alergię, podrażnienie skóry, a nawet wymioty, ale tylko wtedy gdy są spożywane, i to w dużych ilościach. Według lekarzy człowiek musiałby zjeść ok. 500 przylistków, by się nimi zatruć.