Gryzonie domowe: rodzaje, wymagania i jak wybrać pupila

Gryzonie domowe to jedne z najczęściej wybieranych małych zwierząt towarzyszących. Należą do nich między innymi myszy, szczury, chomiki, świnki morskie, szynszyle, myszoskoczki i koszatniczki. Każdy gatunek ma jednak inne potrzeby, inny tryb życia i inną długość życia. Dlatego przed zakupem warto dobrze poznać ich wymagania.

Czy gryzonie domowe to dobry wybór dla rodziny?

Małe gryzonie zajmują niewiele miejsca i są ciekawe w obserwacji. Wiele z nich szybko oswaja się z człowiekiem. Nie są jednak zwierzętami bezobsługowymi. Potrzebują codziennej opieki, czystej klatki, właściwej diety i kontaktu z opiekunem.

Warto też pamiętać o rytmie dnia. Chomiki, szynszyle i myszy są aktywne głównie wieczorem i w nocy. Natomiast koszatniczki i myszoskoczki chętnie działają także w ciągu dnia. Dla małego dziecka lepszy będzie więc gatunek spokojny, aktywny za dnia i łatwy do trzymania w rękach. Ogólne informacje o tej grupie ssaków znajdziesz w artykule Gryzonie.

Jakie gryzonie domowe są najpopularniejsze?

Mysz domowa

Myszy hodowlane występują w wielu odmianach barwnych. Są towarzyskie i najlepiej czują się w małej grupie samic. Natomiast samce bywają wobec siebie agresywne. Ponadto myszy bardzo szybko się rozmnażają, dlatego nie należy trzymać razem obu płci. Żyją zwykle około 1,5 do 2 lat.

Szara mysz z dużymi uszami wychylająca się z drewnianego konaru

Myszy są ciekawskie i chętnie wspinają się po gałęziach

Mysz kolczasta

Kolcomysz pochodzi z suchych, kamienistych terenów Afryki Północnej i Bliskiego Wschodu. Na grzbiecie ma sztywne, kolczaste włosy. Poza tym ma duże uszy i wyraziste oczy. Skóra na ogonie łatwo się zsuwa, więc nigdy nie wolno łapać tego zwierzęcia za ogon. Myszy kolczaste najlepiej trzymać w grupie.

Mysz kolczasta ma na grzbiecie sztywne, kolczaste włosy

Szczur

Szczury hodowlane pochodzą od szczura wędrownego (Rattus norvegicus). Są bardzo inteligentne, czyste i przywiązują się do opiekuna. Ponadto szybko uczą się prostych sztuczek. Potrzebują jednak dużej, wielopoziomowej klatki i codziennego wybiegu. Szczur to zwierzę stadne, więc trzyma się co najmniej dwa osobniki tej samej płci. Żyje zwykle 2 do 3 lat.

Szczury są towarzyskie i powinny mieszkać co najmniej w parze

Chomik syryjski i chomiki karłowate

Chomik syryjski (Mesocricetus auratus) to największy z popularnych chomików. W 1930 roku zoolog Israel Aharoni schwytał w okolicach Aleppo samicę z młodymi. Od tych kilku zwierząt pochodzi większość dzisiejszych chomików syryjskich. W domach spotkamy także mniejsze chomiki dżungarskie, chomiki Campbella i chomiki Roborowskiego.

Chomiki są samotnikami. Dlatego obecnie zaleca się trzymanie ich pojedynczo, także w przypadku gatunków karłowatych. Potrzebują dużej klatki z grubą warstwą ściółki do kopania oraz kołowrotka o odpowiedniej średnicy. Więcej porad znajdziesz w tekście Co warto wiedzieć o chomikach.

Rudobrązowy chomik syryjski na jasnoniebieskim tle

Chomik syryjski żyje samotnie i jest aktywny głównie wieczorem

Świnka morska

Świnkę morską udomowiono w Andach w Ameryce Południowej już kilka tysięcy lat temu. Następnie w XVI wieku trafiła do Europy. Jest łagodna, towarzyska i aktywna w ciągu dnia, dlatego dobrze sprawdza się w rodzinach z dziećmi. Musi jednak mieszkać z co najmniej jedną inną świnką.

Najważniejsza zasada dotyczy diety. Świnka morska nie wytwarza sama witaminy C, podobnie jak człowiek. Dlatego codziennie potrzebuje świeżych warzyw bogatych w tę witaminę, na przykład papryki. Podstawą jej menu pozostaje jednak siano. Zalecenia dotyczące opieki publikuje między innymi RSPCA Australia.

Gryzonie domowe: grupa gładkowłosych świnek morskich jedząca trawę

Świnki morskie są stadne i powinny mieszkać co najmniej w parze

Szynszyla

Szynszyla mała (Chinchilla lanigera) pochodzi z wysokich partii Andów w Chile. W naturze jest dziś gatunkiem zagrożonym. Zwierzęta hodowlane wywodzą się głównie od kilkunastu osobników przywiezionych do USA w 1923 roku. Szynszyla ma niezwykle gęste futro, dlatego źle znosi upały i nie wolno jej kąpać w wodzie. Zamiast tego potrzebuje kąpieli w specjalnym piasku. Żyje nawet 10 do 15 lat.

Szynszyla ma bardzo gęste futro i potrzebuje chłodnego miejsca

Myszoskoczek mongolski

Myszoskoczek pochodzi ze stepów i półpustyń Mongolii oraz północnych Chin. Jest przystosowany do suchego klimatu, dlatego wydala mało moczu i prawie nie pachnie. Ponadto bywa aktywny zarówno w dzień, jak i w nocy. Myszoskoczki trzymamy w parach lub małych grupach, najlepiej w akwarium z grubą warstwą podłoża do kopania korytarzy.

Gryzonie domowe: dwa myszoskoczki, płowy i czarny, na ściółce z wiórów

Myszoskoczki mongolskie występują w wielu odmianach barwnych

Koszatniczka

Koszatniczka (Octodon degus) pochodzi z Chile. Jest również spokrewniona ze świnkami morskimi i szynszylami. Żyje w grupach i jest aktywna głównie w dzień. Wymaga diety bez cukru, ponieważ łatwo zapada na cukrzycę. Odpowiednio zadbana żyje nawet 6 do 8 lat.

Koszatniczka jest aktywna w dzień i potrzebuje towarzystwa innych koszatniczek

Jak urządzić klatkę, w której zamieszkają gryzonie domowe?

Klatka musi być przede wszystkim przestronna. Zbyt mała przestrzeń powoduje stres i nadmierne gryzienie prętów. Do podstawowego wyposażenia należą:

gruba warstwa ściółki, na przykład z papieru lub granulatu roślinnego,
domek lub kryjówka,
poidło i ciężka miska na karmę,
gałązki i drewniane zabawki do ścierania zębów,
kołowrotek o pełnej powierzchni biegowej dla chomików, myszy i myszoskoczków.

Klatkę ustawiamy w spokojnym miejscu, z dala od grzejnika, przeciągów i bezpośredniego słońca. Ponadto regularnie wymieniamy ściółkę, bo nagromadzony mocz wydziela amoniak.

Jak dbać, by gryzonie domowe były zdrowe?

Przede wszystkim pamiętaj, że siekacze gryzoni rosną przez całe życie. Dlatego zwierzęta muszą mieć stały dostęp do siana, gałązek lub innych materiałów do gryzienia. Warto też obserwować apetyt, wygląd sierści i zachowanie pupila. Każda nagła zmiana jest sygnałem, by odwiedzić weterynarza, najlepiej specjalizującego się w zwierzętach egzotycznych. Więcej o różnych pupilach przeczytasz w artykule Zwierzęta domowe.