Zwierzęta – Internetowe Królestwo Zwierząt

Encyklopedia gatunków, ciekawostki i porady o zwierzętach świata

Advertisement

Pingwin cesarski (Aptenodytes forsteri): wygląd, życie i rozród

Pingwin cesarski stoi wśród innych dorosłych ptaków i szarych piskląt na lodzie
()

Pingwin cesarski (Aptenodytes forsteri) to największy żyjący pingwin i jedyny ptak, który wychowuje młode w samym środku antarktycznej zimy. Dorosły osobnik ma około metra wzrostu i waży nawet 45 kg. Co ważne, żyje wyłącznie wokół Antarktydy. Niestety, z powodu topnienia lodu morskiego gatunek ten trafił w 2026 roku na listę zwierząt zagrożonych wyginięciem.

Jak wygląda pingwin cesarski?

Pingwin cesarski ma opływowe ciało i bardzo wyprostowaną postawę. Grzbiet, głowa i skrzydła są czarne lub ciemnoszare, natomiast brzuch jest biały. Z kolei na bokach szyi widać jasnożółte plamy, które przechodzą w kremowy odcień na piersi. Ponadto dolna część dzioba ma różowy lub pomarańczowy pasek.

  • Wzrost: zwykle około 100 do 120 cm.
  • Masa: od około 22 do 45 kg, zależnie od pory roku.
  • Samce i samice wyglądają niemal tak samo.
  • Pisklęta mają szary puch, czarną głowę i białą „maskę” na twarzy.

Skrzydła przypominają sztywne płetwy, dlatego ptak nie lata, za to świetnie pływa. Poza tym gęste pióra, gruba warstwa tłuszczu i specjalna budowa naczyń krwionośnych chronią go przed mrozem.

Pingwin cesarski wyskakuje z wody na krawędź lodu, obok dwa kolejne ptaki

Pingwiny cesarskie wracają z morza i wyskakują z wody prosto na lód

Gdzie żyje pingwin cesarski?

Ten gatunek jest endemitem Antarktydy. Oznacza to, że nie występuje nigdzie indziej na świecie. Jego kolonie lęgowe powstają przede wszystkim na lodzie przybrzeżnym, który przymarza do lądu. Obecnie naukowcy liczą je na podstawie zdjęć satelitarnych. Według tych szacunków istnieje kilkadziesiąt kolonii, w których gniazduje około ćwierć miliona par.

Poza sezonem lęgowym ptaki spędzają większość czasu w morzu. Pingwin cesarski dzieli te tereny z innymi gatunkami, o których przeczytasz w artykule ptaki Antarktyki. Jednym z nich jest na przykład petrel śnieżny.

Czym się żywi pingwin cesarski?

Pingwin cesarski poluje w wodach Oceanu Południowego. Przede wszystkim zjada ryby, zwłaszcza drobne ryby z rodziny nototeniowatych. Poza tym chwyta kryl i kałamarnice. Zdobycz łowi zawsze w czasie nurkowania, a potem wraca na powierzchnię po powietrze.

Jak głęboko nurkuje?

Większość nurkowań trwa kilka minut. Mimo to pingwin cesarski bije pod tym względem rekordy wśród ptaków. Najgłębsze zarejestrowane nurkowanie sięgało 564 m, a najdłuższe trwało blisko 28 minut. Pomaga mu w tym przede wszystkim specjalna hemoglobina, która dobrze wiąże tlen. Co więcej, ptak potrafi spowolnić pracę mniej potrzebnych narządów.

Jak rozmnaża się pingwin cesarski?

Co ciekawe, rozród przypada na antarktyczną zimę. Ptaki przychodzą do kolonii w marcu i kwietniu, a po drodze pokonują po lodzie nawet 50 do 120 km. Następnie dobierają się w pary, rozpoznając partnera po głosie.

Wysiadywanie jaja przez samca

W maju lub czerwcu samica składa jedno jajo o masie około 0,5 kg. Następnie od razu przekazuje je samcowi i wraca do morza na żer. Samiec trzyma jajo na stopach i przykrywa je fałdem skóry na brzuchu. Wysiaduje je przez około 65 dni, a przez cały ten czas nic nie je. W efekcie od przyjścia do kolonii pości około 115 dni i traci nawet 20 kg masy ciała.

Dorosły pingwin cesarski trzyma małe pisklę na stopach pod fałdem skóry

Dorosły ptak trzyma pisklę na stopach i ogrzewa je fałdem skóry na brzuchu

Jak samce przetrwają zimę?

Temperatura spada wtedy nawet do minus 40 stopni, a wiatr wieje z prędkością ponad 100 km/h. Dlatego samce stają w ciasnej gromadzie. Ptaki z zewnątrz powoli przesuwają się do środka, więc każdy co jakiś czas się ogrzewa. Dzięki temu cała grupa traci znacznie mniej ciepła.

Jak rodzice karmią pisklę?

Jeśli pisklę wykluje się przed powrotem samicy, samiec karmi je wydzieliną z przełyku. To tak zwane ptasie mleczko, które zawiera głównie białko i tłuszcz. Potem rodzice zmieniają się i na zmianę przynoszą z morza nadtrawiony pokarm. Po kilku tygodniach pisklęta tworzą tak zwane przedszkola, w których razem ogrzewają się na mrozie.

Pingwin cesarski pochyla się i karmi z dzioba szare pisklę

Dorosły ptak karmi pisklę z dzioba, w tle inne osobniki z kolonii

Trzy pisklęta pingwina cesarskiego w szarym puchu stoją na śniegu

Pisklęta pingwina cesarskiego w szarym puchu, z charakterystyczną białą twarzą

Młode wymieniają puch na wodoodporne pióra w grudniu i styczniu. Dopiero wtedy mogą bowiem wejść do wody. Jeśli jednak lód rozpadnie się wcześniej, pisklęta toną lub giną z wychłodzenia.

Czym różni się pingwin cesarski od królewskiego?

Pingwina cesarskiego łatwo pomylić z jego najbliższym krewnym, pingwinem królewskim (Aptenodytes patagonicus). Wiele zdjęć w internecie ma zresztą błędne podpisy. Najważniejsze różnice są następujące:

  • Pingwin królewski jest mniejszy, ma około 90 cm wzrostu i waży zwykle 11 do 16 kg.
  • Królewski ma jaskrawopomarańczowe plamy w kształcie przecinka po bokach głowy, natomiast cesarski bladożółte.
  • Królewski gniazduje latem na wyspach subantarktycznych, często na trawie i kamieniach. Z kolei cesarski wychowuje młode zimą na lodzie.
  • Pisklęta pingwina królewskiego mają brązowy puch, a cesarskiego szary.
Głowa pingwina królewskiego z pomarańczową plamą na boku i pomarańczowym dziobem

Pingwin królewski. Pomarańczowe plamy na głowie odróżniają go od pingwina cesarskiego

Grupa pingwinów królewskich i brązowe pisklęta na kamienistym brzegu

Kolonia pingwinów królewskich na kamienistym brzegu. Wśród dorosłych stoją pisklęta w brązowym puchu

Para pingwinów królewskich stoi przytulona na trawie

Para pingwinów królewskich na trawie. Pingwiny cesarskie nie gniazdują w takich miejscach

Czy pingwin cesarski jest zagrożony?

Tak. W kwietniu 2026 roku Międzynarodowa Unia Ochrony Przyrody (IUCN) zmieniła status gatunku z bliskiego zagrożenia na zagrożony (EN). Głównym powodem jest jednak ocieplenie klimatu. Lód morski tworzy się później i rozpada wcześniej, a przez to kolonie tracą bezpieczne miejsce do wychowania młodych. Na przykład w 2022 roku w kilku koloniach zginęło prawdopodobnie nawet 10 tysięcy piskląt. Więcej informacji podaje serwis BirdGuides.

Pingwin cesarski żyje na wolności zwykle około 20 lat, choć niektóre osobniki dożywają większego wieku. Pełną listę gatunków z tego regionu znajdziesz w zestawieniu lista ptaków Antarktyki.

Najczęściej zadawane pytania

Ile waży pingwin cesarski?

Dorosły ptak waży od około 22 do 45 kg. Najwięcej waży jesienią przed sezonem lęgowym, a najmniej po długim poście.

Dlaczego samiec wysiaduje jajo?

Samica po złożeniu jaja jest wyczerpana i musi szybko uzupełnić zapasy w morzu. Samiec ma więcej tłuszczu, dlatego przetrwa zimowy post.

Czy pingwin cesarski żyje na biegunie północnym?

Nie. Pingwin cesarski żyje wyłącznie wokół Antarktydy, a w Arktyce pingwiny w ogóle nie występują.

Jak oceniasz ten artykuł?

Kliknij gwiazdkę, aby ocenić jakość treści.

Średnia ocena użytkowników: / 5. Liczba głosów:

Brak ocen – bądź pierwszy i oceń ten wpis!