Ssaki ich charakterystyka

Rate this post

W rozwoju ewolucyjnym zwierząt ssaki zaliczają do grupy najwyżej uorganizowanej. Dział zoologii zajmujący się badaniem ssaków to teriologia. W Polsce najważniejszym ośrodkiem naukowo-badawczym specjalizującym się w pogłębianiu i upowszechnianiu wiedzy o ssakach jest utworzony w 1952 roku Instytut Biologii Ssaków Polskiej Akademii Nauk Białowieża.

Ssaki są gromadą stałocieplnych kręgowców. Szacuje się, że pierwsze ssaki pojawiały się na Ziemi ok. 200 mln lat temu, pod koniec triasu. Wywodzą się z gadów ssakokształtnych, dominujących kręgowców lądowych w permie.

Ssaki opanowały wszystkie środowiska na Ziemi. Można je spotkać na lądzie, na drzewach, w wodzie, powietrzu i pod ziemią. 65% saków stanowią gryzonie. Latających ssaków jest więcej, niż mogłoby się nam wydawać, gdyż na Ziemi występuje ok. 1000 gatunków nietoperzy. Ssaki w najmniejszym stopniu opanowały środowisko wodne. Ssaki morskie wywodzą się od przodków zamieszkujących tereny lądowe.Ssaki wodne cechują się tym, że uległy znacznym przekształceniom i uwstecznieniu. Pod wieloma względami są bliższe rybom niż ssakom. Do ssaków zalicza się także człowieka, który jest ssakiem naczelnym z rodzinny człowiekowatych.

ssa­ki — szympans

Najważniejsze cechy charakterystyczne ssaków:

  • roz­wi­nię­ty mózg,
  • roz­wi­nię­te gru­czo­ły skórne,
  • posia­da­nie gru­czo­łów mlecz­nych, dzię­ki któ­rym sami­ce mogą kar­mić młode,
  • sta­ło­ciepl­ność,
  • pokry­cie wło­sa­mi (rzad­ko pokry­cie łuska­mi, nigdy piórami),
  • żywo­rod­ność,
  • każ­dy gatu­nek ssa­ków ma sta­łą ilość zębów,
  • oddy­cha­nie powie­trzem atmos­fe­rycz­nym za pomo­cą płuc,
  • obec­ność czte­rech dobrze wykształ­co­nych koń­czyn (wyją­tek walenie),
  • czte­ro­ko­mo­ro­we serce.
ssa­ki — zebry z rodzi­ny koniowatych

Charakterystyka ssaków – mózg

Ssaki charakteryzują się najlepiej ze wszystkich zwierząt rozwiniętym mózgiem. Znaczny rozwój mózgu u ssaków sprawił, że są to zwierzęta cechujące się znaczną sprawnością. Dobrze rozwinięte narządy węchu i słuchu ułatwiają im życie, zdobywanie pokarmu i ochronę przed wrogami. Większość ssaków ma bardzo dobry wzrok i słuch, choć często rozróżniają tylko dwie barwy.

Charakterystyka ssaków – stałocieplność

Ważną cechą ssaków jest ich stałocieplność wynikająca z dobrze rozwiniętej termoregulacji, intensywnej wymiany gazowej i niemieszania się krwi w układzie żylnym i tętniczym. Ssaki potrafią utrzymać stałą temperaturę ciała także dzięki grubej skórze i włosom.

Charakterystyka ssaków – skóra i włosie

Niektóre ssaki pokryte są gęstą sierścią, inne rzadką i ledwie zauważalną. Rzadkie i długie włosie określa się ościstymi, z kolei gęste i krótkie wełnistymi. U waleni i innych ssaków morskich pokrycie włosiem występuje tylko w pierwszym okresie życia, potem na skutek przejścia do wodnego środowiska, owłosienie zanika, zostają tylko włosy czuciowe. Skóra u większości ssaków jest gruba i dwuwarstwowa. W skórze znajdują się liczne gruczoły łojowe, potowe, zapachowe i mleczne.

duże ssa­ki rośli­no­żer­ne — bawo­ły afrykańskie

Charakterystyka ssaków – uzębienie

Każdy ssak ma stałą, charakterystyczną liczbę zębów. Żeby różnicuje się na siekacze, kły, przedtrzonowce i trzonowce. Każdy gatunek ssaka ma swój stały wzór zębowy. U większości ssaków występują dwa pokolenia zębów: mleczne i stałe. Choć zdarzają się wyjątki, na przykład walenie, które nie mają zębów mlecznych oraz nietoperze i ryjówki, w których mleczaki zanikają jeszcze w życiu płodowym. Zębów nie posiadają kolczatki, mrówkojady, łuskowce i fiszbinowce.

Polskie ssaki charakterystyka 

Na terenie Polski występują ssaki z rzędów:

  • Owa­do­żer­nych. Pro­wa­dzą noc­ny tryb życia, żywią się owa­da­mi, śli­ma­ka­mi, krę­gow­ca­mi i sta­wo­no­ga­mi. Są poży­tecz­ne, gdyż żywią się szko­dli­wy­mi owa­da­mi. Do ssa­ków owa­do­żer­nych zali­cza się kre­to­wa­te, jeżo­wa­te i ryjkowate.
  • Nie­to­pe­rzy. Jako jedy­ne ssa­ki posia­da­ją zdol­ność aktyw­ne­go lotu. Żywią się głów­nie owa­da­mi-szkod­ni­ka­mi. W Pol­sce wystę­pu­ją nie­to­pe­rze z rodzi­ny pod­kow­co­wa­tych i mroczkowatych.
  • Dra­pież­nych. Żyją para­mi, rzad­ko two­rzą licz­niej­sze sta­da. Żywią się głów­nie pokar­mem zwie­rzę­cym, cza­sem tak­że padli­ną i rośli­na­mi. Wśród dra­pież­ni­ków znaj­du­ją się zarów­no zwie­rzę­ta poży­tecz­ne, jak i szkod­ni­ki. Na tere­nie Pol­ski wystę­pu­ją dra­pież­ni­ki z rodzi­ny niedź­wie­dzio­wa­tych, pie­so­wa­tych, łasi­co­wa­tych, koto­wa­tych i fokowatych.
reni­fer tun­dro­wy ssak z rodzi­ny jeleniowatych
  • Zają­co­kształt­nych. Rośli­no­żer­ne szkod­ni­ki, zwie­rzę­ta łow­ne. W Pol­sce wystę­pu­je tyl­ko jed­na rodzi­na zającowate.
  • Gry­zo­ni. Zazwy­czaj są to zwie­rzę­ta noc­ne, miesz­ka­ją w norach, na drze­wach lub w gniaz­dach. Więk­szość jest rośli­no­żer­na, choć zda­rza­ją się tak­że gry­zo­nie mię­so­żer­ne. Wyrzą­dza­ją wie­le szkód na polach i w gospo­dar­stwach leśnych. Na tere­nie Pol­ski żyją gry­zo­nie z 5 rodzin: skocz­ko­wa­tych, pil­cho­wa­tych, myszo­wa­tych, wie­wiór­ko­wa­tych i bobrowatych.
  • Parzy­sto­ko­pyt­nych. Wspól­ną cechą cha­rak­te­ry­stycz­ną jest posia­da­nie nóg o dwóch pla­cach złą­czo­ny­mi kopy­ta­mi. Do parzy­sto­ko­pyt­nych zali­cza się nie­prze­żu­wa­ją­cych (w Pol­sce tyl­ko dzik) i prze­ży­wa­ją­cych. W Pol­sce żyją trzy rodzi­ny: świ­nio­wa­te, jele­nio­wa­te i pustorożce.

 

Największe, najszybsze i najgroźniejsze ssaki dla człowieka

Czy wiecie, że najgroźniejsze dla człowieka ssaki to nie te, które mogą go zaatakować, ale te które przenoszą groźne choroby i wyrządzają szkody w hodowli i uprawie.

naj­wyż­szy ssak — żyrafa

Najwyższy ssak: żyrafa (wysokość 5-6 m).

Najszybszy ssak: gepard (osiąga prędkość nawet 100 km/h).

Najmniejszy ssak: ryjówka etruska (waga ok. 1,5 g).

płe­twal błę­kit­ny (Blue wha­le) naj­więk­szy ssak na ziemi

Największy ssak: płetwal błękitny (długość ok. 33 metrów, waga ok. 90kg.)

Najwolniejszy ssak: leniwiec (większość życia spędza zawieszony na drzewie, porusza się powoli i ociężale).