Rekiny rozmnażanie, ciekawostki i opis

Rekiny rozmnażanie

W przeciwieństwie do większości współczesnych ryb kostnoszkieletowych, rekiny nie składają tak dużych ilości jajeczek zwanych ikrą, lecz znacznie mniejsze. Występuje też u nich zapłodnienie wewnętrzne, a nie zewnętrzne. Rekiny wykazują ponadto jajorodność (np. u malutkiego rekinka psiego, łac. Scyliorhinus canicula, który składa już zapłodnione jaja, otoczone rogowymi, twardymi osłonami, przytwierdzając je za pomocą różnego rodzaju haczyków do podwodnych kamieni i korzeni), jajożyworodność (rozwój jaj przebiega w macicy, a po wykluciu się młodych z jaj, dochodzi do ich żywego porodu, taki rodzaj rozmnażania występuje np. u płaszczaka, łac. Chlamydoselachus anguineus) lub żyworodność (np. u żarłacza białego). W przypadku żyworodności, zapłodnione jajo jest przytwierdzane w macicy przez tzw. łożysko żółtkowe. Młode rekinów żyworodnych przed porodem zjadają się nawzajem jeszcze w łonie matki, a rodzi się tylko ostatnie, najsilniejsze z nich (są to tzw. rekiny kanibale – np. rekiny tawroszowate i lamnowate)

rekiny rozmnażanie młode rekiny
młode rekiny

Rekiny opis ogólny

Rekiny to chrzęstnoszkieletowe ryby spodouste, dzięki czemu są bardzo gibkie i zwinne. Ich szkielet jest bowiem zbudowany z chrząstki, a nie kostny, jak u ryb „nowoczesnych”. Charakteryzują się też opływowym, wrzecionowatym tułowiem, a także niemal niespotykaną u współczesnych ryb, za to typową dla ryb prehistorycznych tzw. heterocerkalną płetwą ogonową. Posiadają również 5-7 otworów skrzelowych umiejscowionych tuż za głową.

rekin budowa ciała
budowa rekina

To także jest cecha bardzo pierwotna, ponieważ współczesne ryby kostnoszkieletowe posiadają już przecież nowszy ewolucyjnie twór – łuki skrzelowe. Rekiny nie posiadają też pęcherza pławnego (powszechnie obecnego u niemal wszystkich ryb „nowoczesnych”) i gdyby nagle przestały pływać (zamarły w wodzie bez ruchu), opadłyby na dno i utonęły. Co ciekawe, rekiny mają również największe mózgi wśród wszystkich żyjących obecnie ryb.

oko rekina
oko rekina

Dysponują przy tym takimi zmysłami, jak: wzrok, węch, słuch, smak, dotyk. Zmysły te są u nich doskonale rozwinięte i niezwykle czułe. Posiadają także bardzo wrażliwe zmyły dodatkowe, w postaci tzw. linii bocznej (umożliwia wyczuwanie nawet drobnych ruchów wody, są tu też zlokalizowane drobne narządy wyczuwające smak, czy węch) oraz elektrorecepcji (wyczuwanie zmian pola elektrycznego organizmów żywych, dzięki czemu mogą polować nawet w ciemnościach głębi oceanicznej, wykrywają spadek potencjału elektrycznego rzędu 1 µV/cm). W ciemnościach rekiny są zdolne widzieć nawet 10-krotnie lepiej, niż my ludzie, choć istnieją też oczywiście wyjątki, jak np. wspomniany rekin polarny, który jest praktycznie ślepy.

Ampułki Lorenziniego u rekina
ampułki Lorenziniego u rekina

Rekiny osiągają ogólnie długość od 0,15 m do nawet 20 m, przy masie ciała wynoszącej nawet do 12 ton. Największym współcześnie żyjącym gatunkiem jest rekin wielorybi (łac. Rhincodon typus). Natomiast najgroźniejsze obecnie żyjące gatunki, to m.in. słynny z filmu „Szczęki” żarłacz biały (łac. Carcharodon carcharias), a także żarłacz tygrysi (łac. Galeocerdo cuvier).

zeby rekina
szczęki rekina

Rekiny są groźne, ponieważ posiadają bardzo ostre, stożkowato-spiczaste zęby, ułożone w szeregi, które są stopniowo zużywane i zastępowane stale rosnącymi od wewnątrz szczęk, nowymi szeregami zębów. Wiele gatunków ma przy tym również dodatkowo postrzępione (piłkowane) brzegi tych zębów, dzięki czemu tną mięso ofiary niczym ostra piła. Zęby rekinów to przekształcone rybie łuski plakoidalne. Grupa drapieżnych rekinów obejmuje zarówno gatunki o dużych rozmiarach, faktycznie niebezpieczne dla ludzi (np. wspomniany żarłacz biały i tygrysi), jak i gatunki mające mniejsze, a nawet niewielkie rozmiary, które żywią się tylko zwierzętami wodnymi, w tym innymi rybami.

żarłacz tygrysi
zęby żarłacza tygrysiego

Niektóre gatunki nie są jednak drapieżnikami i są wyłącznie planktonożerne. Największe z nich to wspomniany, łagodny rekin wielorybi i długoszpar, zwany też rekinem olbrzymim lub żarłaczem olbrzymim (łac. Cetorhinus maximus). Takie planktonożerne rekiny są zupełnie niegroźne dla człowieka, pomimo swoich olbrzymich rozmiarów.

 

Rhincodon typus
rekin wielorybi (Rhincodon typus)

Ciekawostki o rekinach

W szczęce rekina znajduje się kilkanaście generacji zębów, które razem dają nawet ok. 3 tys. zębów. Szczęki rekina są ponadto 300 razy silniejsze od ludzkich, ponieważ ich nacisk na 1 cm2 kwadratowy wynosi 3 tony. Okazuje się jednak, że rekiny są o wiele łagodniejsze niż my ludzie! Statystyki policyjne wykazały na przykład, że więcej osób w Nowym Jorku rzuca się na innych ludzi i ich gryzie, niż wynosi liczba pogryzień i zagryzień ze strony rekinów, jakie odnotowywano na całym świecie.

Rekin polarny (łac. Somniosus microcephalus) może żyć nawet do ok. 200 lat, przy czym co ciekawe, mimo iż jest niemal całkiem ślepy, to czasem poluje także na przepływające w czasie swych wędrówek niedźwiedzie polarne i renifery. Te ryby spodouste żyją na głębokości do 600 m pod lodami Arktyki u wybrzeży Grenlandii. Największy wiarygodnie zmierzony osobnik tego gat. miał 18,8 m dł. Masa ciała takiego rekina wielorybiego sięga natomiast aż do 13,6 t, choć niepotwierdzone do końca pogłoski mówią nawet o osobnikach o 20-metrowej długości i masie ponad 30 ton. Rekin wielorybi nie stanowi jednak zagrożenia dla ludzi. Co ciekawe, rekin ten ma trujące mięso, które odtruwa się dopiero po wysuszeniu. Jest też jednym z trzech rekinów o których wiadomo, ze żywią się planktonem (dwa pozostałe to długoszpar zwany rekinem olbrzymim Cetorhinus Maximus, oraz rekin wielkogębowy Megachasma pelagios).

żarłacze żółte
rekiny żarłacze żółte

Rekiny mają niesamowicie silny i czuły węch, który jest na tyle potężny, że są zdolne wykryć nawet pojedynczą kroplę krwi w wielkim basenie olimpijskim. Rekin o najlepiej rozwiniętym zmyśle węchu to słynny żarłacz biały.

rekiny rozmnażanie, rekiny rozmnażanie, rekiny rozmnażanie, rekiny rozmnażanie, rekiny rozmnażanie